Nieuwe vertegenwoordigers werkgevers (FBO) bereiden liquidatie voor; Stichting Arbeidszaken glijdt naar afgrond

De dagen van de Stichting Arbeidszaken Betaald Voetbal (SABV), het orgaan van werknemers en werkgevers dat zich bezig behoort te houden met arbeidsbemiddeling en het verstrekken van adviezen aan de overheid inzake tewerkstellingsvergunningen voor spelers buiten de EG, zijn geteld nu de FBO (clubs) en VVCS/VVON (spelers/oefenmeesters) als kemphanen tegenover elkaar blijven staan. Met name de FBO wijst alle compromissen af.

Op 15 mei jongstleden gleed er op het kantoor van de spelersvakbond VVCS te Gouda een brief in de bus, waarin directeur Gerard Slager namens de FBO aangeeft dat de vertegenwoordigers van de clubs in de SABV - Fred van Brussel (FC Utrecht), Arie van Os (Ajax) en Rini van Loon (ex-Eindhoven) - uit hun functie zijn ontheven. Dit als reactie op de schriftelijke mededeling van SABV-directeur Ad Dieben dat hij ondanks het vorig jaar gerezen conflict in de Stichting de arbeidsbemiddeling in het betaalde voetbal zal voortzetten. En dat is nu juist wat de werkgevers willen voorkomen.

Drie dagen later ontving de VVCS een ander schrijven waarin de FBO gewag maakte van drie nieuwe bestuursleden, te weten een psycholoog (drs. J. Kwint), een jurist (mr. J.G. van Midden) en een makelaar (A.M. van der Meer). Alleen de laatste is clubgebonden, namelijk secretaris van NAC. Deze personen kregen slechts één opdracht: de in de optiek van de FBO noodzakelijk geworden liquidatie van de Stichting Arbeidszaken en het zoeken naar een afvloeiingsregeling voor de enige overgebleven werknemer, directeur Ad Dieben. De VVCS betreurt de opstelling van de FBO en weet zich in dat opzicht gesteund door SABV-voorzitter Cees Pot.

Arbeidsbemiddeling is in feite de belangrijkste taak van de SABV. Na een besluit in de ledenvergadering van de FBO, waar Ajax en in tweede instantie ook Feyenoord, PSV alsmede Vitesse op tegen waren, wilden de clubs de arbeidsbemiddeling (het zoeken naar een nieuwe club voor een voetballer) uit de statuten van de Stichting schrappen. Gerard Slager licht toe: “De wet op de arbeidsbemiddeling is sinds 1 januari 1993 in het kader van de liberalisering aanzienlijk gewijzigd. In principe kan iedereen nu een makelaarsvergunning aanvragen. De Stichting is zijn monopoliepositie dus kwijt. Daarbij komt dat we allemaal weten dat niet de SABV, maar de VVCS, die geen licentie heeft, de arbeidsbemiddeling verzorgt. De markt wordt bepaald door Rob Jansen, Peter Gerards en Sigi Lens (die inderdaad volgens de VVCS bij de Stichting zijn gedetacheerd, red). De ene hand wast de ander.

“De FBO zit voor vijftig procent in de SABV. De clubs kunnen van de Stichting een rekening ontvangen voor de arbeidsbemiddeling. Terwijl de VVCS zich in de onderhandelingen telkens hard opstelt en het onderste uit de kan probeert te halen. Er wordt van ons verwacht dat we geld geven aan een instantie waarin je partner je aan tafel uitkleedt. Arbeidsbemiddeling hoeft echter niets te kosten. Het kan verlopen via een kaartenbak waarin de gegevens van de markt worden bijgehouden.”

De werkgevers kunnen de arbeidsbemiddeling formeel niet eenzijdig uit het takenpakket van de Stichting verwijderen. Daarvoor is volgens de statuten overeenstemming met alle drie de partijen noodzakelijk. Niettemin besloot het Stichtingsbestuur de adviesfunctie over tewerkstellingsvergunningen van niet EG-spelers op te schorten aangezien het draagvlak onder het orgaan was weggeslagen.

Op het gebied van arbeidsbemiddeling blijft de Stichting, onder coördinatie van Ad Dieben, wel actief. Desondanks lijkt de SABV langzaam dood te bloeden. Er is nog twee ton in kas die wordt opgesoupeerd aan het salaris van Dieben. Secretaris-penningmeester van de VVCS Martin Snoeck: “Ik zie dit conflict als een prestigezaak. Geen van beide partijen wordt hier beter van. Het enige platform in het betaalde voetbal waarop werknemers en werkgevers zijn vertegenwoordigd, dreigt te verdwijnen. Dat is het verlies van een groot goed. Wij zouden het liefst op de oude voet verder gaan. En als second best stellen we voor dat de FBO zich terugtrekt uit de SABV. Dan zijn de werkgevers niet meer mede verantwoordelijk voor de arbeidsbemiddeling en kunnen wij ten faveure van het betaalde voetbal met de Stichting doorgaan.”

De laatste suggestie werd ook aangedragen door SABV-voorzitter Cees Pot. Hij zegt dat de nieuwe vertegenwoordigers van de FBO het plan niet bij voorbaat van de hand hebben gewezen. Eigenlijk wacht Pot nog steeds op een reactie, die hij zal krijgen op de vergadering van de SABV, 12 juli aanstaande. Directeur Gerard Slager is nu al zeer resoluut. “Ik vind het een onzedelijk voorstel. Bij de wet is bepaald dat de werknemer niet mag betalen voor arbeidsbemiddeling, dus onze leden kunnen straks de rekeningen verwachten zonder dat we grip hebben op een uit de hand gelopen fenomeen. We hebben al een jaar geen stukken meer gekregen van de SABV. De Stichting heeft geen bestaansrecht meer omdat ze niet wordt gedragen door de partners. Paritaire instituten zijn sowieso volkomen achterhaald in een samenleving waar iedereen steeds meer voor zichzelf opkomt. Dus ook de clubs in het betaalde voetbal. De Stichting Arbeidszaken past niet meer in de huidige tijdgeest.”

Slager stelt op zijn beurt voor dat de VVCS een aparte rechtspersoon in het leven roept, met Ad Dieben als directeur, die zich gaat toeleggen op arbeidsbemiddeling. Dit idee wordt óók gesteund door Cees Pot. Maar de VVCS voelt daar niets voor. Waarom zou je een nieuw huis bouwen als je al een gedegen bouwwerk hebt staan, klinkt het in Gouda. Slager: “Je moet een andere vergelijking trekken: die van het huwelijk waarin een van de partners niet meer verder wil.” Er is derhalve sprake van een uitzichtloze impasse. Langzaam glijdt de SABV naar de afgrond. Voorzitter Cees Pot blijft echter vol goede moed. “Als geen van de partijen voor een oplossing kiest, blijft de Stichting gewoon bestaan. Op dit moment wordt er vanuit schutterputjes op elkaar geschoten. Daar moeten we vanaf. Maar ik heb het idee dat de FBO en de VVCS bang zijn om gezichtsverlies te lijden.”

Tot het conflict adviseerde de Stichting Arbeidszaken de overheid, ofwel het Centraal Bestuur Arbeidsvoorzieningen (CBA) van het ministerie van sociale zaken, over werkvergunningen voor spelers buiten de Europese Unie. De vrees bestaat dat de voetbalwereld geen invloed meer zal hebben op het toelatingsbeleid nu sociale zaken aan een paragraaf werkt in de nieuwe Wet Arbeid Vreemdelingen. Het ministerie heeft het voornemen slechts enkele simpele criteria te stellen: een voetballer buiten de EG moet in het vervolg minimaal achttien jaar zijn en, volgens berekeningen van Dieben, op z'n minst 240.000 gulden gaan verdienen.

Geen regeling dus in het voordeel van de kleine clubs, de overgrote meerderheid in het betaalde voetbal. Voor jeugdspelers worden overigens andere normen gesteld. “Het uitgangspunt van sociale zaken is puur restrictief”, legt secretaris/penningmeester Martin Snoeck van de VVCS uit. “Elke aanvraag wordt straks ambtelijk afgedaan zonder de specifieke voetbalbeoordeling. Als we nog willen meepraten, zullen we snel een oplossing moeten vinden voor de impasse binnen de SABV.”

De FBO toont bij monde van Gerard Slager weinig behoefte aan een dialoog van de Stichting met sociale zaken. Sinds sommige clubs via de rechter spelers aan een tewerkstellingsvergunning moesten helpen, zoals MVV met Balarabe en Roda JC met Iwan, zijn de werkgevers niet enthousiast meer over de adviezen van de Stichting. Terwijl de SABV toch criteria hanteerde waar de clubs mee hebben ingestemd. Maar dat is volgens Slager “geconditioneerd” gebeurd nadat de FBO-vertegenwoordigers Van Loon, Van Os en Van Brussel al akkoord waren gegaan in de Stichting. Hetgeen mogelijk was omdat zij zonder last of ruggespraak zitting hadden in de SABV.

De regeling die nu in de maak is, kan de goedkeuring van Slager wel wegdragen. “De nieuwe wet is ontdaan van subjectieve waarde-oordelen. Hoe kun je nu van tevoren weten of een speler past in een bepaald elftal en omgeving? Wat moet ik met een criterium dat hij vijftig procent van alle A-interlands in de laatste twee jaar dient te hebben gespeeld? En tot de top 20 van de best betaalde spelers moet behoren?” Of de clubs het allemaal met Slager eens zijn is de vraag. Volgens directeur Ad Dieben van de Stichting Arbeidszaken zouden spelers als Finidi en Kanu van sociale zaken geen tewerkstellingsvergunning hebben gekregen wanneer de nieuwe wet destijds als norm werd genomen.