Fransen besloten niets in EU tot Chirac er was

PARIJS, 1 JULI. Het was een beetje wachten op de prins die de schone slaapster zou wakker kussen.

In tegenstelling tot het authentieke verhaal was zijn datum van aankomst bekend: vier en een halve maand te laat.

Het Franse voorzitterschap van de Europese Unie heeft in de praktijk maar anderhalve maand geduurd. Toen Jacques Chirac eenmaal op het Elysée zat, heeft hij geleid wat hij kon - in welke richting was niet makkelijk vast te stellen.

De Europese Unie had pech dat na het door verkiezingen verzwakte Duitse voorzitterschap Frankrijk aan de beurt was. In dit sterk gecentraliseerde land kan niemand het laatste half jaar beslissingen nemen vóór er een nieuwe president is. Tijdens de campagnes dit voorjaar was Europa geen centraal thema, maar wel een voldoende beladen onderwerp om de meeste kandidaten te verleiden tot het doen van dubbelzinnige uitspraken.

De man die daar het beste in slaagde, is sinds 17 mei president. Met een paar harde, om niet te zeggen negatieve uitspraken over verdere Europese samenwerking begon en eindigde Chirac zijn lange campagne.

Daar tussenin liet hij zich in lovende, maar onspecifieke termen uit over dat moderne Europa waar Frankrijk natuurlijk bij moet horen. Gaandeweg groeide de kandidaat Chirac mee met de zich vrij onverwacht aftekenende nationale consensus dat die ene Europese munt goed voor Frankrijk is, wat iedereen verder ook had af te dingen op alles wat zweemt naar overdracht van soevereiniteit.

Misschien heeft het voordelen wanneer het land dat Europa voor een half jaar leidt geen al te geprononceerde agenda heeft. Het voorzitterschap is geen nationaal hobby-kwartier. Nog vóór Bonn eraan begon, vorige zomer, had de regering in Parijs al zijn ambities voor het Franse voorzitterschap uitgedragen.

Stroomlijning van de besluitvorming in het licht van de uitbreiding, meer aandacht en steun voor de mediterrane buren van de Unie, accentuering van het primaat van de Raad van ministers, met de Commissie als gezeggelijke uitvoerder.

Begin januari wees de toenmalige minister van buitenlandse zaken, Juppé, iedere twijfel over Frankrijks mentale beschikbaarheid voor de Unie van de hand. Maar sindsdien is het voorzitterschap van Parijs steeds meer op een (hoog) routine-niveau terecht gekomen.

Toen Chirac eindelijk bevoegd was tot handelen, schoot hij in straf tempo een aantal neo-gaullistische vuurpijlen af: hervatting kernproeven, ijveren voor een Europol zonder federale rechtsbescherming en verder traineren van Schengen. De oogst voor Europa èn Frankrijk is beperkt. Voor Chirac was dit voorzitterschap desondanks een hoogtepunt: volgens de huidige spelregels krijgt hij de hamer in deze presidentiële ambtsperiode niet meer terug.