'Bill Gates' bij EZ geen koning

Nederland moet meer Bill Gates-achtige types hebben, zei minister Hans Wijers (Economische zaken) op 21 juni in deze krant. Een dag later ging de telefoon. Een software ontwikkelaar die aanspraak zou kunnen maken op het predicaat 'Nederlandse Bill Gates'. In werkelijkheid klinkt zijn naam zo Hollands als het maar kan: Wim de Koning, directeur van Fenestrae, het Latijnse woord voor Windows (een softwarebegrip). Zijn in 1987 opgerichte bedrijf telt 30 werknemers. In januari waren dat er nog 22. De omzet bedroeg vorig jaar 4,5 miljoen gulden, voor dit jaar rekent De Koning (32) op ruim het dubbele, waarvan 60 procent uit het buitenland komt. ,We zouden nog veel harder kunnen groeien als we meer geld hadden”, zegt De Koning in zijn kantoor in Leidschendam. Aankloppen bij de overheid heeft geen zin. De wet bevordering speur- en ontwikkelingswerk (WBSO), die regelmatig in de nota's van Wijers opduikt, sluit softwareontwikkeling namelijk expliciet uit. “Economische Zaken geeft alleen geld als er een hardware-element in je investering zit”, zegt De Koning. “Er moeten chips aan te pas komen. Als je geen chips bakt, krijg je geen geld.”

Wijers moet het vast verkeerd begrepen hebben. Hij noemt in zijn nota Kennis in beweging de multi-media als groeisector voor de toekomst. Bij multi-media worden verschillende communicatiemiddelen, zoals telefoon, fax, computer, beeld en geluid met software aan elkaar geknoopt. En de ontwikkeling daarvan valt nu net buiten alle prijzen.

Een lening zou ook prima zijn, zegt De Koning, maar ook hier verwijt hij de overheid volstrekt onbegrip. De Koning: “De ambtenaren van EZ gaan nog uit van de situatie zoals die in de jaren vijftig was - de tijd waarin Philips en IBM groot werden. Toen ging je eerst drie jaar denken en dan pas bouwen. Alle regelingen zijn daar nog steeds op afgestemd. Je mag niet beginnen met bouwen voordat het geld is toegekend. Ook overleg met toekomstige klanten om het produkt beter op de markt af te stemmen, is uit den boze. Maar zo werkt het in de softwareindustrie helemaal niet. Zodra wij een basisconcept van een softwareprogramma gereed hebben zetten we een versie op de markt. Met de feed back die we vervolgens van klanten krijgen, verbeteren we het programma. Als wij twaalf maanden de tijd nemen om een concept te ontwikkelen zijn we al lang ingehaald door de concurrentie.”

De overheid zou behalve de ontwikkeling van software vooral de internationale marketing daarvan moeten stimuleren, vindt De Koning. Want daar gaat het meeste geld in zitten. Hoewel Fenestrae gebruik maakt van een subsidoloog is het bedrijf er tot nu toe niet in geslaagd om meer dan 1 procent van de omzet aan subsidie of fiscale tegemoetkoming van de overheid los te krijgen. De Koning: “Als iedereen hier wat minder naar het toilet gaat hebben we dat ook verdiend De Koning studeerde weg- en waterbouw aan de HTS, een studierichting waar de banen niet voor het oprapen liggen. Dus monsterde hij begin jaren tachtig als voorlichter aan bij de Nederlandse skivereniging, waar toen net de eerste personal computers werden aangesloten. De Koning las alle handboeken en raakte gefascineerd. Na drie jaar ruilde hij de skivereniging in voor een softwarebedrijf en in 1987 begon hij voor zichzelf. Eerst als consultant en vanaf 1990 als importeur van commerciële software. Vanaf 1992 ontwikkelt Fenestrae zelf software. Faxination heet het succesprogramma dat voor zoveel omzet zorgt. Een integratie van fax met electronic mail. “Als je een bericht wilt versturen selecteert het programma automatisch uit of er een E-mail uitgaat of een fax”, expliciteert De Koning. Voor penetratie van de Amerikaanse markt heeft Fenestrae intussen een kantoortje in Atlanta geopend, van waaruit drie werknemers beurzen aflopen, mailingen doen en free publicity verzorgen. Fenestrae heeft ook de mogelijkheden voor ontwikkeling van een nieuw produkt onderzocht, maar de ontwikkeling en marketing daarvan gaan het bedrijf ongeveer 4 miljoen dollar kosten. “Er is zeker een markt voor”, zegt De Koning, “maar dat interesseert de ambtenaren die de subsidieaanvragen beoordelen niet. Die vragen zich alleen af of iets innovatief is. En software is dat in hun ogen blijkbaar niet.”

If you don't know where you're going, you will never get there, houdt De Koning de minister van Economische zaken voor. Als Wijers banen wil creëren en een positieve cash flow richting Nederland wil genereren, dan moet hij veel simpeler te werk gaan. De Koning: “Laat ondernemers een eenvoudig business plan indienen, dat voor een commissie moet worden verdedigd. Zet in die commissie wat mensen uit het bedrijfsleven, die weten hoe de internationale markt werkt en je bent klaar. De overheid moet zich niet achter een berg procedures en formulieren verbergen.”

Wijers zou ook her en der in het buitenland kantoren kunnen openen, suggereert hij, waar ondernemers ruimten met telefoon, fax en datanetaansluiting kunnen huren. Die kunnen dan als springplank naar de markt fungeren. “Er zijn zoveel niches in de markt, waar een bedrijf als het onze in zou kunnen duiken. Bijvoorbeeld het toegankelijk maken van de stortvloed aan informatie die Internet biedt. Er valt hier voor veel mensen een boterham te verdienen.” Tussen het regeren per nota van Wijers en de harde praktijk van Wim de Koning gaapt nog een grote kloof. Met weer een nota erbij en nog meer lip service zal Wijers die niet overbruggen. Daarvoor is ècht begrip voor de praktische problemen van de Nederlandse Bill Gates' vereist.