82ste Tour start voor Indurain pas vanavond om tien over half tien

SAINT-BRIEUC, 1 JULI. Even ten zuiden van Parijs valt de reclamekaravaan al in het oog. Op de achterklep van de volgauto's strijden namaakflessen en surrogaat-bananen om de hoogste graad van lelijkheid. De snelweg naar Bretagne wordt gaandeweg bepaald door een stoet reclamewagens. Op weg naar Saint-Brieuc, naar de start van de 82ste Tour de France.

Saint-Brieuc is vernoemd naar een plaatselijke missionaris en is gelegen aan de Bretonse noordkust, de Côtes d'Armor. Het is een stad met vijftigduizend inwoners die voor het grootste deel leven van de haven, de visserij en de industrie. Volgens een Nederlandse reisgids is Saint-Brieuc 'een stad met weinig bezienswaardigheden'. De schoonheid ligt even verderop, waar het heuvellandschap een aardig oefenterrein vormt voor de ambitieuze wielrenner.

Bretagne staat bekend om zijn kleurige krijtrotsen. Op het strand herinneren bunkers aan het vele oorlogsgeweld. Na de Kelten kwamen de geallieerden. Nog steeds heeft Bretagne een typisch Brits karakter, met zijn grote landhuizen en zijn kronkelende weggetjes. Maar de bakker op de hoek verkoopt Frans stokbrood en de Franse wielersport is trots op haar Bretonse helden. Jean Robic, Louison Bobet en Bernard Hinault zijn voormalige Tourwinnaars. Zij dankten hun zeges voor een belangrijk deel aan hun onverzettelijkheid op het zadel.

In de congreszaal van Saint-Brieuc is een speciale tentoonstelling samengesteld. Maar de oude fiets van Tommy Simpson valt nauwelijks op tussen de reclamekaravaan van de jaren negentig. Cameraploegen maken hun eerste sfeerreportages, ploegleiders doen hun eerste prognoses en de renners rijden voor het eerst langs langs de dranghekken. Het is een reünie van fanatici die het handjeschudden tot kunst verheffen. Maar voor debutant Jeroen Blijlevens kan de Tour niet snel genoeg beginnen. De TVM-coureur ondergaat het verplaatsbare mediaspektakel alsof het een Branbantse kermiskoers betreft. “Ik kom hier om te rijden, verders niet. We gaan na de Tour nog wel eens terugkijken wat voor circus het is geweest.”

De Société du Tour de France is de overkoepelende organisatie van de Franse ronde. Ongeveer 50 mensen zijn permanent in dienst, in de maanden juni en juli komen daar nog eens 300 extra krachten bij. Behalve de Tour organiseert de Société verschillende klassiekers, zoals Parijs-Roubaix en Luik-Bastenaken-Luik. In augustus volgt het Moskou Criterium, een eendaagse wedstrijd met start en finish op het Rode Plein.

Het budget van directeur Jean-Marie Leblanc bedraagt dit jaar zestig miljoen gulden, het prijzengeld bedraagt ongeveer vier miljoen gulden en de winnaar krijgt in Parijs een cheque van zeven ton. Ter vergelijking: Eddy Merckx verdiende in 1969 zevenduizend gulden na zijn eerste Tourzege. In dat jaar had de Ronde van Frankrijk haar primeur met sponsorploegen die de landenstrijd deden verbleken. Inschrijfkosten hoeven de wielerploegen tegenwoordig niet meer te betalen.

De meeste gelden komen binnen via de televisierechten, de diverse grote sponsors (Coca Cola, Credit Lyonnais en FIAT) en het inschrijfgeld van de deelnemende gemeenten. Voor een startplaats betaalt een stad circa zeventigduizend gulden, als finishplaats wordt meer dan het dubbele neergeteld. Volgens persvoorlichter John Lelangue waren de inschrijfkosten vroeger hoger en prijken de laatste jaren steeds meer kleine gemeenten op de Tourkaart. Een andere verandering is de onafhankelijke positie van de Société. Zo heeft de Franse sportkrant L'Epuipe geen directe bemoeienis meer met de Tour. “In ethisch opzicht is dat wel zo belangrijk”, zegt Lelangue.

Maar de invloed van de beeldende pers wordt ondertussen steeds groter. In hoeverre staat de sport voorop, sinds de televisiebazen zelfs invloed hebben op het tijdstip van de proloog? Prime Time in Frankrijk. Miguel Indurain rijdt vanavond om 21.40 uur van het startpodium en een kwartier later krijgt hij wellicht zijn eerste gele trui omgehangen. Dat de Spaanse titelhouder in de avondschemer moet fietsen, zal de Franse regisseurs weinig deren. Hun grote geld gaat voor de kleine fotograaf die zijn filmrolletje met behulp van een zaklantaarn moet zien terug te vinden.