TNO ontdekt eiwit dat MS zou veroorzaken

ROTTERDAM, 30 JUNI. Onderzoekers van het instituut voor Preventie en Gezondheid van TNO in Leiden hebben een eiwit gevonden dat mogelijk een beslissende rol speelt bij het ontstaan van de ziekte multiple sclerose.

De ontdekking geeft zicht op verbeterde diagnostiek en op langere termijn wellicht ook op een therapie. TNO heeft wereldwijd patent aangevraagd op de vinding. De resultaten van het onderzoek zijn vandaag gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

Bij multiple sclerose valt het afweersysteem van de patiënt de uit eiwitten en vet bestaande myeline-omhulling van zenuwbanen aan. Door de ontstane ontstekingen gaan zenuwvezels verloren en daardoor vallen lichaamsfuncties uit.

Al lang bestaat het vermoeden dat de afweerreactie ontstaat na een infectie van een meestal heel gewoon virus. Een type afweercellen, dat daarbij wordt geactiveerd, herkent een eiwit-bestanddeel van het myeline daarna als lichaamsvreemd en wil dat bestanddeel vernietigen. Tot nu toe werd vooral gedacht dat een deel van het myeline-basiseiwit de afweerreactie veroorzaakt.

Door vergelijking van eiwitbestanddelen van gezonde hersenen en die van MS-patiënten ontdekten de TNO-onderzoekers dat het eiwit alfa-B-crystalline in myeline een afweerreactie veroorzaakt. In gezonde hersenen zitten er slechts minieme hoeveelheden alfa-B-crystalline in myeline (minder dan 0,1 procent). Maar het eiwit komt na een virusinfectie vaak in zeer grote hoeveelheden in de myeline producerende cellen voor, wordt dan ook in myeline ingebouwd en werd in de hersenen van MS-patiënten gevonden.

TNO-onderzoeker dr. Hans van Noort: “Alfa-B-crystalline heeft in de hersenen de functie van stress-eiwit. De myeline producerende cellen maken het aan om zich tegen door infecties veroorzaakte fysiologische stress te beschermen. De samenhang tussen virusinfectie, crystallineproduktie en afweerreactie is te toevallig om te negeren.”

In een commentaar in Nature wordt de TNO-vondst 'opwindend' en 'een sterk argument voor de rol van crystalline in de afweerreactie bij MS' genoemd.