Redwood: ook met krappe zege blijft Major premier

LONDEN, 30 JUNI. De kansen van de Britse premier, John Major, om aan te blijven als leider van de Conservatieve partij zijn gisteren aanzienlijk gestegen. Zijn enige uitdager, de ex-minister voor Wales, John Redwood, verklaarde gisteren dat hij zich zal neerleggen bij een nederlaag, ook als Major met de krapst mogelijke marge zou winnen.

Ook minister van werkgelegenheid Michael Portillo, die als één van de belangrijkste kandidaten voor een mogelijke tweede ronde van de leiderschapsverkiezing wordt beschouwd, onderstreepte gisteren dat hij aan een technische zege van Major niet zal tornen. Volgens de regels van de Conservatieve partij moet Major volgende week dinsdag minimaal de helft van de 329 Tory-parlementariërs achter zich krijgen en tenminste 50 stemmen meer halen dan zijn naaste belager. Maar zijn critici binnen de partij vinden dat hij onmogelijk kan aanblijven als meer dan 100 Lagerhuisleden weigeren op hem te stemmen, omdat zijn positie dan te zeer verzwakt is. Portillo deelt die mening niet. “We zijn bezig een partijleider te kiezen, niet met vaststellen wat voor een partijleider een redelijk draagvlak is. De winnaar is degene die conform de regels wint.”

Gisteren werd ook bekend dat de Conservatieve partij achter de schermen volop bezig is om de regels voor verkiezing van een nieuwe partijleider te herzien. Volgens de huidige regels kan de positie van de partijleider elke herfst opnieuw op de korrel worden genomen en is daarvoor een initiatief van tien procent van de Conservatieve Lagerhuisleden al voldoende.

De geschiedschrijver van de Conservatieve partij, het Hogerhuislid Lord Blake, zei gisteren in deze krant dat dit statuut is opgesteld op een moment dat de partij in oppositie was, zonder aan de gevolgen te denken als de Tories de regering zouden vormen. Hij noemde de mogelijkheid van een jaarlijkse leiderschapsverkiezing “vragen om regeringsinstabiliteit”.

De Conservatieve partij wil de regels zodanig aanpassen dat een premier niet elk jaar opnieuw voor zijn functies hoeft te vrezen. De partij zal er op verzoek van John Major ook voor zorgen dat hij deze herfst niet voor de tweede keer in één jaar kan worden uitgedaagd.

Een Conservatieve partij onder leiding van Redwood of Portillo, beide vertegenwoordigers van de rechtervleugel, zou nog meer kiezers afschrikken dan onder Major al is gebeurd. Dat blijkt uit een opiniepeiling die is gehouden in opdracht van het Britse weekblad The Economist. Alleen met minister van werkgelegenheid Michael Heseltine of minister van onderwijs Gillian Shephard aan het roer zouden de Tories er in aanhang op vooruit gaan. Onder Heseltine zouden de Conservatieven 34 procent van de stemmen halen, tegen 31 procent onder Major. Dat zou het behoud van 54 zetels in het Lagerhuis schelen. In alle gevallen haalt Labour een absolute meerderheid.