Decentraal kiezen

DE VORIG JAAR gehouden verkiezingen voor de gemeenteraad maakten twee zaken duidelijk: de animo van de kiezer om zijn stem uit te brengen was niet overweldigend, terwijl de steun voor lokale partijen aanzienlijk toenam. Dat laatste was opmerkelijk, want de raadsverkiezingen werden - twee maanden voor de Tweede-Kamerverkiezingen - gedomineerd door landelijke politici die er een generale repetitie in zagen.

Blijkens een brief van staatssecretaris Kohnstamm (binnenlandse zaken) wil het kabinet het eigen karakter van gemeenteraadsverkiezingen versterken door deze te spreiden. Worden deze verkiezingen niet meer op een voor het hele land geldende vaste datum gehouden, dan neemt de betrokkenheid van landelijke politici automatisch af. Het gevolg is dat er meer aandacht kan worden geschonken aan lokale zaken en dat plaatselijke politici na verkiezing een sterkere legitimatie krijgen.

HET RISKANTE van deze oplossing is dat de opkomst bij raadsverkiezingen nog lager zal zijn. Ondanks de gegroeide belangstelling voor lokale partijen laat het merendeel van het electoraat zich nog altijd leiden door de landelijke politiek. Zal een deel van deze kiezers bij raadsverkiezingen niet thuisblijven als de signaalfunctie voor de Haagse politiek komt te vervallen? Het blijft een moeilijk te beantwoorden vraag, zolang praktijkervaring ontbreekt. Voorop moet staan dat zulke verkiezingen werkelijk om lokale zaken gaan. Spreiding van de data alléén is niet voldoende om lokale politici daartoe aan te sporen.