'Behoefte ernstig onderschat'; Woningkoepels: bouw 100.000 huurhuizen erbij

ROTTERDAM, 30 JUNI. De woningcorporaties moeten de komende vier jaar 100.000 woningen met een huur van ongeveer 700 gulden per maand bouwen.

Dat vinden hun overkoepelende organisaties, de Nationale Woningraad (NWR) en het Nederlands Christelijk Instituut Volkshuisvesting (NCIV). De organisaties presenteerden vanochtend in Rotterdam hun 'Nationaal Programma Volkshuisvesting'. Zij menen dat tot het jaar 2000 13.000 goedkopere huurwoningen meer moeten worden gebouwd dan in het bouwprogramma van het kabinet is geraamd. De extra bouw is nodig “gezien de permanente onderschatting van de woningbehoefte”, aldus NWR-directeur N. van Velzen.

In hun programma gaan de koepelorganisaties uit van jaarlijkse huurverhogingen van gemiddeld 3,8 procent. Voor huurverhogingen boven dat percentage moeten de corporaties eerst overleggen met de huurders en de huurdersorganisaties.

Om de nieuwbouw te kunnen betalen willen NWR en NCIV het mogelijk maken dat de corporaties niet alleen zelf investeren, maar ook van elkaar geld lenen. Over deze vorm van 'collegiale financiering' zijn gesprekken gaande met de Bank Nederlandse Gemeenten, die volgens N. van Velzen in een vergevorderd stadium verkeren. Het gaat om leningen tegen een lage rente.

De vermogensposities van de ruim 800 woningcorporaties, die in principe lokaal of hooguit regionaal opereren en in totaal ruim 2,4 miljoen huurwoningen beheren, is zeer verschillend. In de politiek bestaat de opvatting dat corporaties die ruim in de financiële reserves zitten dat geld aan de sociale woningbouw ten goede moeten laten komen. Staatssecretaris Tommel (volkshuisvesting) liet gisteren in een brief aan de Tweede Kamer weten dat hij individuele woningcorporaties wettelijk wil verplichten een bijdrage te leveren aan landelijke volkshuisvestingstaken.

De NWR en het NCIV verzetten zich hiertegen; zij vinden dat het aan de verantwoordelijkheid van de corporaties zelf moet worden overgelaten of zij elkaar financieel steunen. Doordat corporaties als gevolg van het verdwijnen van subsidies en leningen veel minder van het ministerie van volkshuisvesting afhankelijk worden, is hun zelfstandigheid aanzienlijk toegenomen.

De brief van de staatssecretaris is de koepelorganisaties in het verkeerde keelgat geschoten, ook al omdat hij aankondigt het toezicht op de corporaties te verscherpen. Voor wat betreft hun financiële activiteiten zal het toezicht verschuiven van de gemeenten naar het rijk. De bewindsman voert daarmee een wens van de Tweede Kamer uit. Tommel wil ook voorkomen dat corporaties zich met nevenactiviteiten bezighouden die niets te maken hebben met hun kerntaak: het beheer van sociale huurwoningen en de huisvesting van de lagere-inkomensgroepen.

NWR en NCIV noemden het vanochtend “onbegrijpelijk” dat de staatssecretaris de mogelijkheid voor corporaties wil inperken om winstgevende projecten op te zetten. Volgens hen komt daarmee de betaalbaarheid van andere woningprojecten en de leefbaarheid onder druk te staan.

Voor de woningcorporaties moet een bedrijfstakcode worden ontwikkeld met de normen en waarden waaraan ze zich zouden moeten houden. Dit staat in een advies dat een commissie onder leiding van oud-minister Veringa vanochtend aan NWR en NCIV heeft aangeboden. Volgens de commissie kunnen de corporaties op vrijwillige basis zo'n code onderschrijven.