Wil overledene blijft donatie organen bepalen

DEN HAAG, 29 JUNI. Nabestaanden krijgen niet het recht om de beslissing van overledenen over uitname van organen achteraf te wijzigen. De wil van de overledene blijft vooropstaan.

Minister Borst (volksgezondheid) wilde vanochtend tijdens het debat over orgaandonatie misverstanden daarover die ze zelf had opgeroepen uit de weg ruimen. In een situatie van overmacht kan de arts volgens Borst van uitname van organen afzien. “Het kan in uitzonderlijke gevallen voorkomen dat zich aan het bed van de overledene zulke heftige emotionele toestanden voordoen dat de arts geweld moet gebruiken om tot uitname over te kunnen gaan. Dat kan je van de arts niet vergen.” De arts kan dan op grond van de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst een beroep doen op overmacht en afzien van uitname. Na afloop moet hij daarover wel nadrukkelijk verantwoording afleggen.

Het wetsvoorstel, gesteund door een ruime Kamermeerderheid, houdt in dat zo snel mogelijk een centraal donorregister wordt ingevoerd. Iedere Nederlander vanaf achttien jaar krijgt een formulier waarop hij kan aangeven of hij voor orgaandonatie is, bezwaar heeft of de beslissing wil overlaten aan de nabestaanden. Als voor dat laatste wordt gekozen, blijkt volgens Borst dat de betrokkene geen overwegende bezwaren tegen uitname heeft. Dat vergemakkelijkt volgens haar de beslissing van de nabestaanden.

Niet bekend

Borst ziet bezwaren aan de wens van een Kamermeerderheid om bij registratie de mogelijkheid te bieden een bepaald persoon aan te wijzen die beslist over orgaandonatie. Een amendement van PvdA, VVD en D66 werd door Borst ontraden vanwege uitvoeringsproblemen en hogere kosten. Het Kamerlid Oudkerk (PvdA), indiener van het amendement, vond de argumenten van de minister 'gezocht'. Hij wees op de eigen verantwoordelijkheid van betrokkenen om de gegevens in het register up-to-date te houden. Als hij dat niet doet, zei de PvdA'er, dan weet de betrokkene dat in dat geval de 'reguliere' nabestaanden beslissen.

Het donorcodicil blijft geldig. Als men in het register als tegenstander van donatie is genoteerd en na overlijden een codicil wordt aangetroffen waarop men zich voor orgaandonatie uitspreekt, of omgekeerd, geldt de meest recente verklaring.