Parijs: drugsbeleid Nederland noopt tot uitstel Schengen

PARIJS/BRUSSEL, 29 JUNI. Frankrijk wil de huidige proefperiode voor de toepassing van het Verdrag van Schengen (vrij grensverkeer in Europa) nog eens met zes maanden verlengen. Belangrijke aanleiding voor die beslissing is het Nederlandse drugsbeleid. Daarmee is een zware hypotheek gelegd op het Schengen-overleg van vandaag in Brussel.

Premier Juppé zei vanmorgen in Lyon dat “de effectiviteit van de grenscontroles nog onvoldoende is”. Hij verwees in dat verband met name naar “de bestaande problemen met Nederland op het gebied van de bestrijding van de drugshandel”. Gisteravond al maakte Juppé in een vraaggesprek op de Franse tv bekend dat de regering in Parijs verlenging van de proefperiode “een wijze maatregel” acht.

Het Nederlandse ministerie van buitenlandse zaken wilde rond het middaguur nog niet reageren op het Franse initiatief. Volgens een woordvoerder was het ministerie formeel nog niet op de hoogte van het voorstel. België betreurt het Franse voorstel. Dat heeft de Belgische premier Dehaene vanmorgen meegedeeld in een telefonisch onderhoud met Juppé. België is dit jaar voorzitter van de zeven 'Schengen'-landen die eind vorig jaar besloten de onderlinge grenscontrole per 1 juli 1995 definitief op te heffen.

Juppé heeft moeten kiezen tussen tegengestelde meningen binnen zijn regering. Na overleg met president Chirac en beraad in de ministerraad gaf Juppé ruim baan voor de opvattingen van minister van binnenlandse zaken Debré, die in navolging van zijn voorganger Pasqua op uitstel aandrong. Minister Charette van buitenlandse zaken had gepleit voor Schengen en Frankrijks ondubbelzinnige medewerking aan de invoering ervan.

De regering in Parijs is niet tevreden over de gang van zaken sinds Schengen eind maart in werking is getreden. De controle aan de buitengrenzen is tot nu toe “niet goed”, aldus Juppé. Ook de afgifte van visa door consulaten van Schengen-lidstaten in de wereld garandeert volgens de Fransen niet dat ongewenste vreemdelingen geen toegang krijgen.

In Juppé's vraaggesprek werden geen binnenlandse politieke overwegingen genoemd. De uiterst rechtse oppositie (Le Pen en De Villiers) heeft veel succes met haar kritiek op de open grenzen van Schengen. De recente successen van Le Pen bij de presidents- en gemeente-verkiezingen maken een aantal leden van Juppé's parlementaire achterban gevoelig voor dit soort nationalistische retoriek.

Pag.5: Frankrijk kan om uitstel vragen, maar het niet afdwingen

Frankrijk kan de overige Schengenlanden weliswaar verzoeken de inwerkperiode van 'Schengen' met zes maanden uit te stellen, maar een beslissing hierover kan alleen genomen worden als de overige landen akkoord gaan. Het Schengen-verdrag is een intergouvernementeel akkoord en besluiten kunnen alleen met unanimiteit genomen worden.

Volgens kringen rond het Belgische voorzitterschap is er geen reden de proefperiode uit te stellen en zullen de overige landen zo'n uitstel niet accepteren. De verantwoordelijk Belgische minister van binnenlandse zaken, Johan Vande Lanotte, bestempelde het Franse voorstel om Schengen een half jaar op te schorten eerder deze maand al als “onzinnig”. Als Frankrijk de overige landen vanmiddag niet kan overtuigen van de noodzaak tot uitstel, zou het wel unilateraal kunnen besluiten de grenscontroles nog een half jaar te handhaven.

Het Schengenverdrag over de opheffing van grenscontroles bestaat al sinds 1985. Praktische en principiële bezwaren leidden ertoe dat pas eind vorig jaar, tijdens een bijeenkomst in Bonn, is besloten tot de “onomkeerbare” inwerkingtreding van het verdrag vanaf 26 maart 1995 tussen de Benelux, Frankrijk, Duitsland, Portugal en Spanje. Besloten werd de grenzen niet met een 'big bang' te openden, zoals oorspronkelijk voorzien was, maar een overgangsperiode van drie maanden in te lassen. Die proefperiode kwam er op aandrang van Frankrijk en was vooral bedoeld om de betrokken diensten, waaronder de douane, de tijd te geven zich in te werken en om te zien of het Schengen Informatie Systeem (SIS) goed werkt. Dit gemeenschappelijk computersysteem, waarin gegevens over gezochte personen, voertuigen en voorwerpen zijn opgeslagen, bleek de afgelopen jaren mankementen te vertonen en zorgde herhaalde malen voor uitstel van de inwerkingtreding van Schengen.

Het computersysteem blijkt nu echter goed te werken, aldus het Belgisch voorzitterschap. België legt de verantwoordelijke ministers vandaag een rapport voor waarin de afgelopen drie maanden open grenzen zijn geëvalueerd. Dit rapport is over het algemeen positief. De politiesamenwerking verloopt goed, en met behulp van het SIS zijn inmiddels aanhoudingen verricht. Het rapport signaleert een aantal problemen. Zo is de controle van de buitengrenzen op het vliegveld Schiphol onvoldoende gebleken. Schiphol zal tot 15 december de paspoortcontrole weer invoeren.