Autodealers vieren feest, analisten zijn tamelijk sceptisch

NEW YORK, 29 JUNI. “We hebben net een feestje gevierd met het personeel”, zegt Fred DiStefano (57), eigenaar van een Infiniti-garage in Massapequa, New York. “Ik ben blij dat het achter de rug is. We gaan nu gewoon weer verder met het verkopen van een voortreffelijk produkt.”

DiStefano heeft 27 man in dienst. Een mislukking van het topoverleg tussen de Verenigde Staten en Japan had volgens hem het einde van zijn zaak kunnen betekenen. Hij zat behoorlijk in de rats de laatste dagen want hij had nog onlangs zes miljoen dollar geleend en bijgebouwd. “Mijn hele leven, mijn alles heb ik hierin geinvesteerd,” aldus DiStefano, die ongeveer zeshonderd auto's per jaar verkoopt.

De Amerikaanse dealers van de luxe-auto's Infiniti, Acura en Lexus reageerden opgelucht op de uitkomst van het Geneefse-overleg. Hoewel zowel Lexus als Infiniti hun dealers hadden beloofd om voor een bepaalde periode de importtarieven van honderd procent op zich te nemen, zagen velen de toekomst somber in. Infiniti, Acura en Lexus zijn volle dochters van respectievelijk Nissan, Honda en Toyota. In de Amerikaanse dealersector zijn 80.000 mensen werkzaam.

“Ik kreeg een telefoontje van een werknemer die thuis was en zette meteen de tv aan”, zegt dealer Conrad Kwan (56) in Verona, New Jersey. Kwan verkoopt Acura's en zijn zaak zou voor twintig procent worden getroffen als de sancties waren doorgegaan. “Dit is de beste oplossing voor iedereen. Als beide landen zich serieus aan de overeenkomst houden, hebben we voorlopig geen handelsconflicten over auto's,” denkt Kwan, afkomstig uit Hong Kong maar genaturaliseerd Amerikaan. Zijn verkopers konden direct aan de slag, omdat de afgelopen week veel potentiele kopers eerst de uitkomst van het overleg wilden afwachten.

“Het akkoord is een farce”, zegt John Schnapp, auto-analist bij Mercer Management Consultantants. “Japan heeft op geen enkele manier hoeven toegeven. Wat er nu is afgesproken zat al lang in de planning van de Japanse autobedrijven en wat betreft de distributie in Japan zelf was er al een dergelijke ontwikkeling gaande.” Schnapp is verbaasd over de juichtoon waarmee de regering Clinton de overeenkomst presenteerde. Ook had hij niet verwacht dat de bekendmaking kwam voordat de tijdslimiet was verstreken.

Schnapp: “Eigenlijk dacht ik dat ze zouden onderhandelen tot het bittere einde. Vervolgens zouden de sancties in werking treden maar zou er alsnog na niet al te lange tijd een oplossing komen.” Dan had Clinton volgens Schnapp een klinkende politieke zege behaald, maar had hij toch kunnen laten zien dat hij ook keihard kan zijn.

Dat Japan akkoord gaat met het uitbreiden van Amerikaanse dealernetwerk in Japan lijkt een Amerikaans succes maar General Motors en Toyota hebben al vier jaar een distributie-overeenkomst. Ford, dat een belang van 25 procent in Mazda heeft, heeft toegang tot het Mazda-dealernet in Japan en Chrysler sloot maandag een akkoord om een meerderheid in een ander dealernetwerk te nemen. Chrysler heeft nauwe banden met Mitsubishi dat enkele modellen voor de Amerikanen bouwt. GM en Ford hebben bovendien slechts beperkte belangstelling voor de Japanse markt, omdat ze die als verzadigd beschouwen. Andere markten in Azie, Latijns Amerika en het voormalige Oost-Europa zijn veel interessanter.

Wat betreft de verhoogde afname van Amerikaanse onderdelen en de uitbreiding van produktiefaciliteiten in de VS is er nauwelijks aantoonbaar resultaat geboekt. De autoproducenten hebben hun toezeggingen gedaan op basis van vrijwilligheid en kunnen er om bedrijfseconomische redenen nog altijd onderuit.

Een vergelijking tussen wat Japanse automakers al eerder hebben aangekondigd en de bekendmakingen van gisteren leert ook dat er betrekkelijk weinig nieuws onder de zon is. Honda bijvoorbeeld heeft vorig jaar januari al verklaard dat het zijn autoproduktie in Japan inkrimpt en naar het buitenland verplaatst, omdat het goedkoper is in de VS geproduceerde auto's in te voeren dan in eigen land te maken. De VS is voor Japan een land met relatief goedkope arbeidskrachten. Het behoeft geen betoog dat dit - zeker nu de dollar zo laag staat ten opzichte van de yen - ook voor de andere Japanse automakers geldt. Dat Toyota en Honda dus beloven meer te investeren in de VS, hun produktie uit te breiden en meer Amerikaanse onderdelen af te nemen is geen concessie, maar bedrijfsplanning die gebaseerd is op een lage dollar en een hoge yen.