Akkoord over proeven embryo's

DEN HAAG, 29 JUNI. Een meerderheid in de Tweede Kamer gaat ermee akkoord dat het kabinet onder strenge voorwaarden toestemming geeft voor medische experimenten met embryo's die overblijven na in vitro fertilisatie (IVF), zogenaamde restembryo's. Kabinet noch Kamer wil dat embryo's voor medische experimenten worden gekweekt.

Dat bleek gisteren tijdens een overleg van de vaste Kamercommissie voor volksgezondheid met de ministers Borst (volksgezondheid) en Sorgdrager (justitie). De bewindslieden willen een wetsvoorstel medio volgend jaar gereed hebben.

Toenmalig minister van justitie Hirsch Ballin en staatssecretaris Simons (volksgezondheid) wilden slechts proeven met embryo's toestaan als die de zwangerschap ten goede kwamen. Borst en Sorgdrager hebben dit voorstel ingetrokken. Zij willen verder gaan en onder meer proeven met restembryo's toestaan. Dat mag alleen als ze niet ouder zijn dan veertien dagen. Voor experimenten is ook toestemming van de 'ouders' nodig. Experimenten zijn toegestaan om onderzoek te doen naar erfelijke en aangeboren afwijkingen en in het kader van onvruchtbaarheidsonderzoek en kunstmatige-bevruchtingstechnieken. Een voorwaarde is dat er geen alternatieve onderzoeksmogelijkheden voorhanden zijn. Een centrale commissie gaat de experimenten vooraf toetsen. Proeven met embryo's voor geneesmiddelenonderzoek zijn niet toegestaan.

Bij een IVF-behandeling komen vaak meerdere embryo's vrij. Restembryo's kunnen worden bewaard voor een volgende zwangerschap, maar ze kunnen ook worden vernietigd. In het laatste geval mag er eerst mee geëxperimenteerd worden. Verscheidene Kamerleden onderstreepten dat er onder geen beding extra embryo's mogen worden gekweekt. Dat gevaar bestaat volgens hen als experimenten eenmaal worden toegestaan. Borst gaat er van uit dat dit niet zal gebeuren. Wetenschappers zullen nul op het rekest krijgen als zij bij gynaecologen om meer embryo's vragen, aldus de minister. Zij wees ook op de gezondheidsrisico's voor de moeder die aan het “extra aanmaken” van embryo's verbonden zijn.

Pag.3: Kweken van embryo's is deel Kamer 'stap te ver'

Met name de kleine christelijke partijen vroegen zich als principiële tegenstanders van proeven met embryo's af of het aantal restembryo's dat vrijkomt bij in vitro fertilisatie niet kan worden gereduceerd, zodat er minder hoeven worden vernietigd. In technische zin is dat te vermijden, maar dat zou de kans op een geslaagde zwangerschap aanzienlijk beperken, maakte de minister duidelijk. “Ter bescherming van de vrouw is het wenselijk de huidige techniek bij IVF te blijven volgen”, zei Borst.

Vanuit de kleine christelijke fracties werd ook de vraag gesteld welk principieel verschil er is tussen proeven met restembryo's en proeven met extra aangemaakte embryo's. Volgens Borst is er een “wezenlijk moreel verschil”. Het kabinet vindt het “beslist een stap te ver” om embryo's tot stand te laten komen met de bedoeling ermee te experimenteren en ze daarna te vernietigen of te gebruiken voor proeven wanneer ze zijn vrijgekomen bij een IVF-behandeling.