Therapie voor een filmopname

De problemen die de Nederlandse film teisteren, zouden wel eens op een heel moderne ziekte kunnen duiden. De niet langer per definitie welwillende kritieken, de complete desinteresse van financiers en de rampzalige bezoekcijfers (vorig jaar trokken de elf nieuwe Nederlandse speelfilms 140.000 bezoekers), wijst dat alles niet op een Te Gering Draagvlak?

Tot dusver kwamen we deze ziekte slechts tegen bij grote infrastructurele projecten of omstreden voorzieningen: spoorlijnen die dwars door achtertuinen lopen, gedoogzones voor tippelprostitutie. De politieke medici hebben voor deze aandoening een therapie ontwikkeld, die bestaat uit het horen van belanghebbenden.

Deze maand is voor het eerst een filmopname behandeld volgens deze therapie. Patiënt Advocaat van de hanen moest deels worden opgenomen in de Ruyschstraat in Amsterdam-Oost. De straat zou worden afgezet en geschminkt voor de ontruiming van een ouderwets kraakpand. Daartoe moest producent Sigma Productions zich een draagvlak verwerven tijdens een echte hoorzitting, op 8 juni, tegenover vijftien boze buurtbewoners. Behalve de gebruikelijke klachten (elke inbreuk op de dagelijkse routine is overlast en aan elk besluit ligt een onzorgvuldige procedure ten grondslag) waren er ook bezwaren tegen de inhoud van de film.

Volgens een mevrouw - die begon te zeggen dat zij namens 27 andere mensen sprak, wat al een draagvlak op zich is - zijn tijdens de oorlog vreselijke dingen gebeurd in de straat. Zij had alvast de namen opgevraagd van omwonenden die in psychische problemen konden komen als de opname door zou gaan. Een man verwachtte psychische problemen van recenter oorsprong. Hij had de ontruiming van een kraakpand aan den lijve ondervonden en hij zou de straat die zondag niet kunnen aanzien. De vertegenwoordiger van Sigma beloofde de stichting Correlatie in te schakelen om deze problemen te bestrijden.

De afgevaardigden van Sigma moeten op dat moment hebben gedacht: daar gáát onze vergunning. Maar zie, aan het eind van de zitting produceerde de voorzitter van stadsdeel Oost een lijst met tientallen handtekeningen van bewoners vóór de filmopname. De mevrouw van de 27 andere mensen mopperde dat zij wel meer handtekeningen tégen had kunnen verzamelen, als ze er maar aan had gedacht. Nu lag daar toch het draagvlak voor de ontruimingsscène.

Het resultaat was ernaar. Zondag werd in de Ruyschstraat gedraaid. De hele ochtend was het kalm geweest, maar tijdens de lunchpauze werd de set plots overvallen door echte krakers die de straat bezetten. Dan zie je hoe heilzaam de draagvlaktherapie is. Een van de bewoners zag de opnames, waarvoor hij misschien wel een handtekening had gezet, in gevaar gebracht en bekogelde van zijn balkon de krakers met dozen, plantebakken en een stoeltje. Handen af van onze film!

Advocaat van de hanen zou wel eens de meest succesvolle Nederlandse film sinds lange tijd kunnen worden.