Rol Hof nog onduidelijk; Voorlopig nog geen verdrag voor Europol

CANNES, 28 JUNI. Het verdrag over Europol kan voorlopig niet in werking treden omdat de Britse premier Major weigert om het Hof van Justitie te betrekken bij de in Den Haag gevestigde Europese politiedienst.

De Europese regeringsleiders hebben op hun top in Cannes besloten dat “het eventueel toekennen van bevoegdheden” aan het Hof uiterlijk over een jaar moet zijn geregeld.

De uitkomst betekent een teleurstelling voor Nederland, dat in nauw overleg met de Benelux-partners heeft aangedrongen op het toekennen van bevoegdheden van het Hof inzake Europol. Nederland vindt dat nationale rechters de mogelijkheid moeten hebben het oordeel van het Hof te vragen in procedures die te maken hebben met de activiteiten van Europol. Major wil daar niets van weten. Hij vindt dat de samenwerking van politiediensten een zaak is die alleen de EU-lidstaten aangaat en niet de Unie als zodanig. Daarom is bij Europol geen taak weggelegd voor een gemeenschappelijke instelling als het Hof, aldus de Britse premier, die in eigen land onder zware politieke druk staat. Hij wil ook niet dat de overige EU-lidstaten via een zogeheten 'opt in'-formule wel afspraken maken over de rol van het Hof.

De andere veertien EU-lidstaten delen het standpunt van de Benelux, maar zij willen tegelijkertijd dat Europol zo gauw mogelijk van start gaat, ook al is het vraagstuk van de jurisdictie nog niet opgelost. In Cannes werd daarom geconstateerd dat “een akkoord is bereikt over de ontwerp-overeenkomst tot oprichting van Europol”. De regeringsleiders bevelen de EU-lidstaten aan alles in het werk te stellen opdat het Europol-verdrag “zo spoedig mogelijk na bekrachtiging door de nationale parlementen formeel kan worden aangenomen en toegepast”.

Nederland heeft, net als onder andere België, aangekondigd dat de ratificatieprocedure in het eigen parlement pas zal worden afgerond als er “duidelijkheid bestaat over de rol van het Hof”, aldus premier Kok. Die duidelijkheid moet er “uiterlijk medio 1996” zijn, aldus Kok, die zei te hopen dat de tijd in het voordeel zal werken van de overgrote meerderheid binnen de EU. De Britse premier Major gaf gisteren evenwel te verstaan dat niemand de illusie hoeft te hebben dat Groot-Brittannië over een jaar een ander standpunt zal innemen.

De Europese regeringsleiders hebben bemiddelaar Carl Bildt opgedragen op korte termijn een staakt het vuren in Bosnië te bewerkstelligen en het beleg van Sarajevo ongedaan te maken. Ondersteund door de onlangs opgerichte Europese snelle interventiemacht, zouden de onderhandelaars in Sarajevo volgens de Franse president Chirac in staat moeten zijn snel resultaten te boeken. De Europese leiders willen ook dat de strijdende partijen de onderhandelingen over een vredesakkoord hervatten.

Pag. 5: Kamerleden teleurgesteld

[In de Tweede Kamer is vanochtend teleurgesteld gereageerd op de afspraken over Europol. De fractie van D66 zegt zijn goedkeuring aan het verdrag te zullen onthouden zolang de juridische controle op Europol niet is geregeld. “Het is de Kamer menens met Europol”, zei het Kamerlid De Graaf vanochtend. “Het gaat om een organisatie die veel bevoegdheden krijgt. Bovendien kan dit een precedentwerking hebben op andere verdragen, zoals dat over het douane-informatiesysteem.” De Graaf meent dat het nog lang kan gaan duren voordat Europol van start kan.

Het CDA vraagt zich af of premier Kok geen kat in de zak heeft gekocht. “Ik ben niet optimistisch”, zegt de christendemocraat Verhagen. “De kans dat we over een jaar alleen staan is levensgroot aanwezig. De bestrijding van de internationale criminaliteit gaat bovendien weer voor een jaar in de ijskast.”

Het Kamerlid Weisglas (VVD) zegt ook na de top in Cannes dat de Kamer de vrijheid houdt het verdrag al dan niet goed te keuren. “De regering moet niet de Tweede Kamer gebruiken als onderdeel van de strategie en zich achter de mening van het parlement verschuilen.”]

De controverse over Europol beheerste een groot deel van de top in Cannes. Overeenstemming werd wel bereikt over steun aan Oost-Europa en aan het Middellandse-Zeegebied, en over het ACP-ontwikkelingsfonds. De regeringsleiders stelden in Cannes ook vast dat vooruitgang is geboekt met betrekking tot de toestand in Tjetsjenië. Zij zijn daarom van mening dat een interimovereenkomst over samenwerking tussen de EU en Rusland moet worden ondertekend, “er op rekenend dat deze vooruitgang wordt bevestigd”. De ondertekening werd eerder dit jaar uitgesteld na de Russische inval in Tjetsjenië.