Het omstreden tracé; Goederenlijn einde voor woningen, weilanden en camping aan het water

Zonder twijfel is de Betuwelijn de meest besproken spoorlijn van na de oorlog. Vandaag vergadert de Tweede Kamer, voorlopig voor het laatst, over aanleg van de goederenspoorlijn van de Maasvlakte naar Duitsland. Morgen vindt de stemming plaats. In het voorjaar van 1997 kan dan waarschijnlijk met de bouw worden begonnen. Het duurt echter nog zeker tot 2005 eer de eerste treinen erover kunnen. Vandaag enkele veelbesproken stukjes van het tracé in vogelvlucht. Door de hoek waaronder de foto's zijn genomen, zijn de opnamen wat vertekend ten opzichte van het kaartbeeld. Ter oriëntatie is de richting van het noorden in elke foto ingetekend.

Foto's

1. Vanaf het emplacement Waalhaven loopt nu al een spoorlijn naar het oosten, vlak langs de Rotterdamse wijk Pendrecht. Dit stuk zal volgens de plannen van het kabinet ook deel uitmaken van de Betuwelijn. Waar het bestaande spoor met een bocht vlak langs de woningen loopt, zal het nieuwe spoor rechtdoor gaan, opdat de bewoners minder hinder ondervinden. Een Kamermeerderheid wil echter helemaal afzien van deze verbinding. Een kilometer zuidelijker komt namelijk nog een spoorontsluiting van de havens.

4. In de weilanden bij het dorp Meteren kruist de Betuwelijn de spoorlijn Utrecht-Den Bosch. Voorlopig zijn vier aansluitbogen gepland, waarvan er twee binnen het kader van de foto vallen. De spoorkruising zelf is ongelijkvloers, over een elf meter hoog viaduct. Voor sommige aansluitingen moeten treinen via het naastgelegen spoor. Volgens de provincie Gelderland is dit een onveilige situatie. Het ministerie vindt van niet. Onderzoek onder beider auspiciën moet uitwijzen wie gelijk heeft. Ongelijkvloers kruisende aansluitingen zijn wel duurder.

2. Barendrecht-Noord ligt al tussen een spoorlijn en de A15. Daar komen nog twee spoorbogen bij die de aansluiting vormen van de Havenspoorlijn met de spoorlijn Rotterdam-Dordrecht. Beide bogen lopen over viaducten. Om de bewoners te behoeden voor al te veel lawaai zouden zeer hoge geluidsschermen nodig zijn. Omdat wonen tussen zulke 'verkeersmuren' uiterst onaantrekkelijk is, wordt het hele wijkje aan de woonbestemming onttrokken. Enige tientallen woningen zullen worden gesloopt, enkele kunnen wellicht een bedrijfsbestemming krijgen.

5. Vlakbij Valburg is midden in de weilanden, langs de A15, het Container Uitwissel Punt (CUP) gepland. Hier willen de NS stukken trein aaneen koppelen om zo lange treinen met een vaste bestemming te vormen. Lange treinen uit Europa kunnen hier worden gesplitst in korte stukken voor diverse bestemmingen in Nederland. Tevens komt er een parkeerterrein voor treinen, en wellicht een Rail Service Centre, waar containers van de trein worden overgezet op vrachtwagens en andersom. Gelderland verwacht rond het CUP veel nieuwe economische activiteit.

3. Volgens het oorspronkelijke kabinetsplan zou de Betuwelijn het riviertje de Giessen kruisen met en brug. Naar aanleiding van het advies van de commissie-Hermans en het overleg met locale overheden, besloot het kabinet in april alsnog de spoorlijn door een tunnel onder de Giessen te leiden. Voor de pal op het tracé aan een bocht in de rivier gelegen camping maakt dat vooralsnog niets uit: voor de bouwwerkzaamheden moet de camping sowieso wijken. Als de tunnel af is, mag de camping weer terug. Ook moeten enige woningen worden gesloopt.

6. Het veel besproken gehucht Boerenhoek stond op de lijst om in zijn geheel te worden gesloopt teneinde ruimte te scheppen voor een brug over het Pannerdensch Kanaal en de aan beide zijden daarvan gelegen uiterwaarden. Een Kamermeerderheid wil echter een tunnel in plaats van een brug. Minister Jorritsma heeft de Tweede Kamer inmiddels laten weten daarmee in te stemmen. Door het tracé bovendien iets naar het noorden op te schuiven (naar links op de foto) zou Boerenhoek kunnen worden gespaard.