Fuchs stelt expositie samen in het Whitney Museum in New York

Views from Abroad: European Perspectives on American Art I. Whitney Museum, tot 1 oktober 945 Madison Avenue, New York. Van 17 november tot 28 januari 1996 is de expositie te zien in het Stedelijk Museum, Amsterdam.

NEW YORK, 28 JUNI. Rudi Fuchs voelt zich zichtbaar thuis in het Whitney Museum in New York. De directeur van het Amsterdamse Stedelijk Museum gaf gisteren een toelichting bij zijn tentoonstelling 'Views from Abroad'. Vooraf kuierde hij ontspannen door de zalen op de vierde verdieping.

Onder de noemer 'Views from Abroad' zijn tussen nu en juni 1997 in het Whitney drie exposities te zien die een verband moeten laten zien tussen Amerikaanse en Europese kunst. De drie curators van de tentoonstellingen zijn Rudi Fuchs, Jean-Christophe Ammann van het Museum für Moderne Kunst in Frankfurt en Nicholas Serota van de Tate Gallery in Londen. Elk organiseert een tentoonstelling van werken uit de collectie van het Whitney, eventueel aangevuld met enkele werken uit het eigen museum.

Het Whitney Museum op Madison legt zich sinds zijn ontstaan in de jaren dertig volledig toe op het tonen van 20ste-eeuwse Amerikaanse kunst. “Nu breiden we onze belangstelling uit”, zegt Mary Haus van het Whitney. “Het is niet meer realistisch om je terrein te beperken tot Amerikaanse kunst.” Vandaar dat dit jaar op de Whitney Biennale ook enkele Canadese en Mexicaanse bijdragen te zien waren. De tentoonstelling 'Views from Abroad' is echter de eerste expositie in het Whitney met een werkelijk internationaal karakter. Adam Weinberg, curator van het Whitney en initiatiefnemer van het project, kreeg van Fuchs onmiddellijk een uitnodiging om in het Stedelijk hetzelfde te komen doen.

Fuchs heeft voor zijn tentoonstelling een tiental stukken uit het Stedelijk laten overkomen, waaronder Markus Lüpertz, Jannis Kounellis, Gilbert & George, Karel Appel, Jan Dibbets en Marsden Hartley. In zijn toelichting noemde hij de laatstgenoemde kunstenaar een brug tussen de twee musea. Tijdens een zoektocht door de magazijnen van het Whitney ontdekte Fuchs werk van Hartley dat hem trof. Hij bekeek vervolgens een catalogus van Hartleys werk en zag tot zijn verbazing dat het Stedelijk ook iets van hem bezat. Niemand in het museum bleek zich het werk te herinneren. Ook de collectiecatalogus van het Stedelijk uit 1970 liet Hartley onvermeld. Juist daarom wilde Fuchs Hartley in zijn opstelling weer presenteren, “omdat sommige kunstwerken uit ons gezichtsveld verdwijnen terwijl ze bij vorige maar ook volgende generaties grote waardering genieten.”

Het valt Fuchs op dat in de VS de drang om modern of modernistisch te zijn zo groot is dat de traditie nauwelijks erkenning krijgt. Culturen beschermen het idee dat ze van zichzelf hebben maar dat laat andere ideeën en visies noodzakelijkerwijs buiten beschouwing. “Een vastomlijnd idee van wat modernisme is leidt tot het vergeten van dingen - en dat is een verlies voor ons.”

Stromingen en categorieën zijn volgens Fuchs in de VS veel strakker gedefinieerd dan Europeanen gewend zijn. “Deze expositie is een poging om de notie van stijl en categorie te ondermijnen en andere perspectieven te bieden. Door een bepaalde opstelling kan ik beelden en schilderijen van hun geschiedenis bevrijden”, zegt Fuchs. Op de tentoonstelling zijn werken te zien van onder meer Ellsworth Kelly, David Salle, Sol LeWitt, Eric Fischl, Cy Twombly en Julian Schnabel. Frank Stella (Die Fahne Hoch) en Franz Kline (Mahoning) hing hij bij elkaar omdat ze bij elkaar horen. Andere werken, zoals Woman and Bicycle van Willem de Kooning en Grillade de Boeuf van Jean Dubuffet zijn naast elkaar opgesteld om een andere visie te tonen. “De Kooning wordt altijd als serieus gezien maar hij is ook grappig”, zegt Fuchs. “Ik wil laten zien wat ze óók zijn.”

Fuchs vindt dat Amerikaanse kunst afgeronder is en duidelijk bestempeld kan worden als een vertegenwoordiger van een bepaalde stroming. Daarna komt de volgende stroming. Europese schilderijen zijn volgens hem meer in een staat van onvoltooidheid. “Het is net als met Amerikaanse gebouwen”, zegt Fuchs, “ze worden verlaten als er iets anders voor in de plaats gekomen is. Misschien is dat wel Amerika, dat in de plaats kwam voor Europa omdat dat tiranniek en moreel verrot was.”