Eltingh stijgt op centre-court Wimbledon boven zichzelf uit

LONDEN, 28 JUNI. Jacco Eltingh stak zijn arm op en stootte zijn vuist triomfantelijk in de lucht. De Nederlandse tennisser kreeg een staande ovatie van het Britse publiek op het centre-court van Wimbledon. Dertienduizend fans wisten een sportieve prestatie op waarde te schatten.

Vier jaar geleden, bij zijn debuut op Wimbledon, gingen Eltinghs armen de lucht in toen hij na een tiental ontmoedigende winners van Andre Agassi eindelijk zijn eerste punt maakte. Het was destijds de vierde ronde, zijn eerste partij op het immense maar toch intieme centre-court. Gisteren mocht de 24-jarige Eltingh het overwinnaarsgebaar maken na drie vrijwel foutloze sets tegen Michael Stich. Hij versloeg de Duitser, winnaar in 1991 en dit keer als negende geplaatst, in de eerste ronde met 6-4, 7-6 en 6-1. “Dit keer voelde het een stuk prettiger”, zei Eltingh na afloop.

's Ochtends had zijn dubbelspelpartner, Paul Haarhuis, al aangekondigd dat het een prachtige dag zou worden voor het Nederlandse tennis. Eltingh had hun coach, Alex Reijnders, na het inspelen al toevertrouwd: “Ik ben in absolute topvorm. It's meant to be. Als het vandaag niet gebeurt, gebeurt het nooit meer.”

Een dag nadat Richard Krajicek roemloos ten onder ging tegen Bryan Shelton, bevestigde Eltingh zijn gestaag stijgende status als de Nederlandse tennisser die in staat is op belangrijke momenten boven zichzelf uit te stijgen. In het dubbel is hij met Haarhuis de beste van de wereld, in het enkelspel hoeft hij inmiddels voor vrijwel niemand meer onder te doen. En in zijn voetspoor wonnen gisteren vijf van de zes andere Nederlanders die hun eerste ronde speelden.

Eltingh won de toss en verkoos te retourneren op de service van Stich. Hij weet dat toppers als Stich in een eerste game hun maximale snelheid nog niet bereiken. Hij profiteerde met vier winnende returns. De eerste break leverde hem meteen een set op, omdat zijn eigen service niet meer in gevaar kwam. Vanaf de tie-break in de tweede set kreeg Eltingh de wedstrijd volledig onder controle. Hij stoomde van 0-1 naar 6-1 in de tie-break, won die met 7-3 en stond Stich in de derde set slechts één enkele game toe. Stich was niet geblesseerd, gaf de wedstrijd niet weg, maar werd eenvoudigweg overklast.

“Ik kon vandaag niet op mijn intuïtie vertrouwen”, zei Stich na afloop. “Ik moest over iedere bal nadenken. Dat mag niet. Eltingh was op de belangrijke momenten gewoon beter. Dit is een bittere en bijzonder teleurstellende ervaring.” De Duitser had zondag in Halle, het toernooi waar zowel Eltingh als Haarhuis de laatste vier bereikte, de finale verloren van Marc Rosset en toen al blijk gegeven van een wankel zelfvertrouwen. “Grastennis is geen echt tennis”, klaagde de oud-Wimbledon-kampioen. “Je krijgt slechts één kans.”

Drie maanden geleden twijfelde ook Eltingh nog aan zijn spel en aan zijn toekomst. Hij dreigde door een reeks nederlagen in de eerste ronden van ATP-toernooien uit de top-100 te vallen. Maar hij bleef hard werken, in de trainingen voortdurend gesteund door Haarhuis en Reijnders. Hij bleef wachten op de ommekeer. Vorige maand, op Roland Garros, was hij met een plek in de derde ronde al de beste Nederlander. Gisteren kwam de grote overwinning waar hij zo op hoopte.

Hij had al twee keer van Pete Sampras gewonnen toen de Amerikaan nog nummer één van de wereld was, maar dat was in een 'gewoon' ATP-toernooi. Deze zege op Stich zal hem, zo gaf hij toe, heel lang door zijn hoofd blijven spoken. Gewoonlijk zit hij een uur na de wedstrijd nog verstrikt in een cocon van concentratie, waar hij zich slechts langzaam aan weet te ontworstelen. Gisteren straalde hij zichtbaar. Hij genoot. Goed tennis, in een grand-slamtoernooi, tegen een top 10-speler, op centre-court, voor dertienduizend toeschouwers. Het mooiste dat een sportman kan overkomen.

De nuchtere analyticus had ook in de wedstrijd al ruimte gegeven aan zijn emoties. Hij heeft zich voorgenomen op belangrijke momenten in een partij zijn afstandelijke benadering te laten varen. Op dergelijke momenten moet hij ook werkelijk voelen dat ze beslissend zijn, dat er niets anders bestaat dan het winnen van de volgende slagenwisseling. Hij zoekt tegenwoordig bewust naar de zone, de Amerikaanse term voor volledige toewijding en absolute concentratie.

Hij vond de zone en kwam pas na de wedstrijd weer tot zichzelf. “Mijn eigen niveau was vandaag niet eens optimaal”, zei Eltingh. “Maar ik had wel bij alles het gevoel dat het mijn wedstrijd was. En je speelt zo goed als je tegenstander toelaat.”

Eltingh moet vandaag aantreden voor zijn eerste wedstrijd in het dubbelspel, dat op Wimbledon vanaf de eerste ronde al drie gewonnen sets vereist. Het is de enige grote dubbeltitel die nog ontbreekt op zijn erelijst. Maar hij zal ook het speelschema in het enkelspel niet uit het oog verliezen. Dat ligt, zoals de Engelsen zeggen, voor hem open. Morgen wacht de Rus Andrei Olhovski, in de derde ronde de winnaar van het duel tussen Mats Wilander en de Duitser Marc-Kevin Goellner. In de vierde ronde is volgens het speelschema Wayne Ferreira zijn tegenstander, in de kwartfinale mogelijk Andre Agassi.