Bosnië en milieu blijven SPD splijten

BONN, 28 JUNI. De gevechten over de koers van de Duitse socialisten en het gezag van SPD- en fractievoorzitter Rudolf Scharping gaan ondanks verzoeningspogingen van maandagavond door. Nadat Scharping maandagavond na een bijeenkomst van de partijtop in Berlijn had verklaard dat de “plooien” in de SPD gladgestreken waren en dat de meningsverschillen met de deelstaatpremiers Gerhard Schröder (Nedersaksen) en Heide Simonis (Sleeswijk-Holstein) slechts “zakelijk en niet persoonlijk” waren geweest, klonken dinsdag opnieuw signalen van interne verdeeldheid.

Want ten eerste bleek een derde deel van de SPD-fractie niet van plan hem overmorgen in de Bondsdag te steunen in zijn verzet tegen de inzet van Duitse Tornado-vliegtuigen boven Bosnië. En ten tweede kondigde zijn tegenvoeter Schröder aan dat de SPD in Nedersaksen milieuheffingen die de SPD-top wil voorstellen voor het autoverkeer zal afwijzen.

Nedersaksen is voor twintig procent eigenaar van autofabrikant Volkswagen, de grootste werkgever in de deelstaat. Schröder, die in Hannover met absolute meerderheid regeert en als premier lid is van de raad van commissarissen van Volkswagen, vindt de milieubelastingvoorstellen die de SPD-top en de Bondsdagfractie eind augustus willen doen veel te zwaar voor de economie en vooral voor de auto-industrie.

Scharping en de zijnen willen in hun belastinghervormingsplan een nieuwe milieuheffing leggen op brandstofverbruik, die zou moeten worden gecompenseerd in de loon- en vennootschapsbelasting. Volgens Schröder zullen deze voorstellen de lasten voor Nedersaksen “tot in het ondraaglijke” doen stijgen. Hij heeft daarom al aangekondigd dat zijn deelstaat er te zijner tijd in de Bondsraad tegen zal stemmen. Eerder had Heide Simonis, de SPD-premier van Sleeswijk-Holstein, de belastinghervormingsplannen van haar partij al op de korrel genomen. Namelijk door over een geplande verhoging van de kinderbijslag te zeggen dat “men zich daarmee heeft verrekend” en niet op de steun van haar deelstaat mag rekenen, wat haar zondag op een openlijke reprimande van Scharping kwam te staan.

In het taaie partijdebat over de vraag of, en met welke middelen, Duitsland militaire steun mag geven voor beveiliging van VN-troepen in Bosnië, blijkt een derde van Scharpings Bondsdagfractie hem niet te willen volgen in zijn afwijzing van de inzet van Duitse Tornado's. Vrijdag moet in de Bondsdag worden gestemd over een regeringsvoorstel om in augustus via de NAVO aan de VN een 1.500 man sterke bijstandseenheid beschikbaar te stellen. Hoofdmoot daarvan zijn een veldhospitaal in Kroatië (600 man, beveiligd door Franse militairen) en transporthulp (vrachtwagens en Transall-vliegtuigen).

Maar ook zijn in het aanbod aan de VN Tornado-vliegtuigen van de Luftwaffe opgenomen - voorshands acht - die aan luchtverkenning moeten doen en door hun speciale elektronische apparatuur bovendien extra effectief heten te zijn tegen grond-luchtraketten van de Bosnische Serviërs. In een eigen resolutie, die een compromis is met de linkervleugel van de SPD en die ook de Groenen de wind enigszins uit de zeilen moet nemen, wil Scharping zijn fractie vrijdag laten instemmen met het 'humanitaire deel' van het regeringsvoorstel maar het 'Tornado-deel' laten afwijzen. De SPD-fractie telt 252 leden. In een proefstemming steunden 152 leden gisteren Scharpings resolutie, 56 leden waren tegen, onder wie de meeste fractiespecialisten voor defensie en buitenlandse zaken. Van de tegenstanders van de resolutie wordt aangenomen dat zij het regeringsvoorstel zullen steunen, inclusief de omstreden Tornado's. Dat voorstel is trouwens zeker van een meerderheid, want gisteren hebben de regeringsfracties zich er al unaniem achter gesteld.