Redwood verwijt Major gebrek aan ruggespraak

LONDEN, 27 JUNI. “Kapot” was de Britse ex-minister voor Wales, John Redwood (44), toen hij afgelopen donderdag van een collega te horen kreeg dat premier Major aftrad als leider van de Conservatieve partij. Waarom had Major hem dat zelf niet verteld? De dag daarvoor hadden ze nog wel zo uitgebreid met elkaar gesproken over het toekomstige beleid van het kabinet.

Gisterochtend om half tien belde Redwood Major met de mededeling dat hij het kabinet verlaat. Een paar uur later vertelde hij de verzamelde pers in de jubilee room van het Britse parlementsgebouw dat hij Major uitdaagt bij het gevecht om het leiderschap van de Conservatieve partij. Niet omdat hij een hekel heeft aan Major, niet omdat hij het diepgaand oneens is met zijn politiek, maar omdat hij niet achter Majors “fundamentele besluit” staat om zonder ruggespraak zomaar af te treden.

Met wijd opengesperde ogen kijkt hij de zaal in als hij zijn brief aan Major voorleest. Ik heb je altijd gesteund en nu dit, is de strekking. Naast hem aan tafel zit Norman Lamont, de eerder ontslagen en ook zwaar in Major teleurgestelde ex-minister van financiën, met zijn armen over elkaar. “Als meneer Lamont dat wenst, zou ik hem graag een post geven in mijn kabinet”, zegt Redwood nadat Lamont, die overwoog Major zelf uit te dagen, in een verklaring zijn volle steun aan Redwood had gegeven.

Achter hen staat een rijtje glunderende Eurosceptische parlementsleden. Ze zijn dolblij dat zich in de eerste ronde al een uitdager heeft gemeld op kabinetsniveau. Bij het minste grapje van Redwood moeten ze al vreselijk lachen.

Redwood, die in de pers wordt beschreven als een koele berekenaar, blijkt ineens gevoel voor humor te hebben. Wat vindt hij van zijn bijnaam Mr. Spock? (de man met de puntige oren uit de televisieserie Star Trek, red.) “Het heeft even geduurd voor ik de grap doorhad, maar nu ik het begrijp, besef ik dat het al die tijd heel grappig is geweest.” De rij Eurosceptici achter hem proest het uit als hij daar nog aan toevoegt dat hij niet van plan is 10 Downing Street per ruimteschip te veroveren.

Redwood, die door Major al maanden wordt beschouwd als een van de 'bastards' die zijn positie ondermijnen, herhaalt hoe trouw hij altijd was aan Major. “Ik heb nooit tegen hem samengezworen.” Het is niet zijn bedoeling de partij in tweeën te splitsen; de verkiezing moet een “debat onder vrienden” zijn, geen “kloof tussen vijanden”.

Redwood, adept van ex-premier Margaret Thatcher, Euroscepticus en voorvechter van traditionele familiewaarden, is niet van plan van de Conservatieve partij een “klein ideologisch clubje” te maken. “De Conservatieve partij is een brede parochie of is niets.” Maar hij laat wel alvast weten dat, als hij premier is, het Britse pond niet wordt ingeruild voor een Europese munteenheid, zoals Major dat mischien wel ooit van plan is.

“De steun groeit met de minuut”, zegt het Eurosceptische parlementslid Bill Cash, als hij zich in zijn opzichtige blauwe pak met witte strepen een weg baant langs de televisiecamera's op het grasveld voor het parlementsgebouw.

Even verderop staat Majors meest loyale minister, Ian Lang, (Schotse zaken) in een donkerblauw double breasted pak in de felhete zon te telefoneren per zaktelefoon. “Ja, we waren klaar voor deze uitdaging”, zegt hij. “Nee we waren niet verrast. Nee we zullen onze strategie niet veranderen.” Hij vouwt de telefoon weer op. “Als de stemming voorbij is, zal de zaak voor eens en altijd zijn geregeld”, roept hij en loopt snel verder.

Thatcher liet vanuit Washington weten dat ze “op het moment” Major steunt. Maar ze merkte ook op: “Beide kandidaten zijn echte Conservatieven.” Minister Clarke van financiën, die met de premier op de top van de Europese Unie in Cannes is, zei dat de Conservatieven met Redwood algemene verkiezingen “nog in geen duizend jaar” zullen winnen. Hij noemde Redwoods ideeën vanochtend “simplistische rechtervleugel-ideologie”.

De pro-Europese minister Heseltine (economische zaken) noemde de kandidatuur van Redwood “spijtig” en zei dat Major van zijn collega's in het kabinet beter verdient. Heseltine is zelf een belangrijke kanshebber om de post van partijleider te veroveren die hij in zijn strijd tegen Thatcher in 1990 misliep, als er een tweede of derde stemmingsronde komt. “Hij zal zich kandidaat stellen en hij zal winnen”, voorspelde gisteren een van zijn aanhangers. Redwood zei vanochtend bij het verlaten van zijn huis in Londen, dat hij zich “zeer gelukkig” voelde en “vol zelfvertrouwen”.