'Frits Bolkestein heeft alleen maar zijn hart willen luchten'

DEN HAAG, 27 JUNI. “Ina Brouwer snapt er niets van”, zegt de secretaresse van de oud-communiste die tegenwoordig directeur Coördinatie Emancipatiebeleid is op het ministerie van Sociale Zaken. “Ze heeft vorige week nog zo'n aardig gesprek met Bolkestein gehad over het emancipatiebeleid. Maar ze wil verder niet op het artikel reageren.”

De woordvoerder van Bolkestein weet raad. “Frits Bolkestein heeft met het Nieuwe Revue-interview alleen maar zijn hart willen luchten over iets wat hem al langer dwars zit: namelijk dat intellectuelen in de jaren zestig en zeventig wel erg gemakkelijk afdeden over wat er allemaal in de Sovjet Unie, China en Cambodja gebeurde. Hij heeft absoluut niet de bedoeling gehad om benoemingen van oud-CPN'ers terug te draaien of een politiek debat te entameren. Bolkestein vindt Brouwer, die hij vorige week inderdaad heeft gesproken, een competent en aardig mens.”

Alle commotie over het vraaggesprek in de Nieuwe Revue blijkt het Bolkestein-kamp ook wat zwaar op de maag te zijn gevallen. In het vraaggesprek zegt de VVD-leider dat oud-CPN'ers, waarbij hij Brouwer met name noemde, te weinig is gevraagd rekenschap af te leggen van hun verleden en daardoor te gemakkelijk allerlei maatschappelijke functie hebben kunnen verwerven. Hij vergeleek daarbij hun positie met die van NSB'ers na de oorlog.

Uit een uitvoerige uitleg van Bolkesteins woordvoerder hedenochtend blijkt dat Bolkestein zijn uitlatingen noch heeft bedoeld als aanval op voormalige CPN-leden, noch als kritiek op minister Melkert, die Brouwer vorig jaar aanzocht om het emancipatiebeleid te coördineren. “Melkert is hoogstens even schuldig als alle anderen die niet over de rol van westerse intellectuelen wilden praten”, aldus Bolkesteins woordvoerder. “Bolkestein heeft absoluut niet de CPN'ers op het oog gehad die zich zeer verdienstelijk hebben gemaakt in het verzet tijdens de oorlog”

Toch blijkt het interview in sommige kringen wel zo te zijn opgevat. In het Noorden overweegt de Nieuwe Communistische Partij Nederland (NCPN) een kort geding tegen Bolkestein. J. Schaaf, lijsttrekker van NCPN in Groningen bij de vorige statenverkiezingen, is net bezig met een herdenking van de communistische verzetsstrijdster Hannie Schaft. Hij zegt: “Als je bedenkt wat zij heeft gedaan, dan maakt je zo'n vergelijking toch niet?” Schaaf verwacht dat Bolkestein zijn uitspraken voor “één derde” zal terugnemen. “Dan krijgt hij veel aandacht, want iedereen blijft zich dan afvragen wat hij precies heeft gezegd.”

NCPN-raadslid in het Groningse Scheemda E. Modderman vindt dat Bolkestein “hele domme uitspraken” heeft gedaan. “Laat hij eerst eens kijken wat sommige VVD'ers vroeger hebben uitgespookt.” Volgens hem zal morgen in een partijvergadering worden besproken of de NCPN naar de rechter stapt.

Ook in Bolkesteins eigen partij heerst onbegrip. Vice-premier Dijkstal (VVD) sprak gisteren zijn bewondering uit voor het Tweede Kamerwerk van Brouwer en meende dat zij ook in haar huidige functie “prima kan functioneren”. Tijdens de fractievergadering van de VVD vammorgen lieten sommige fractieleden weten “zich wat voorzichtiger te hebben uitgedrukt dan Bolkestein heeft gedaan”, aldus de VVD-woordvoerder. “Maar van massale kritiek was absoluut geen sprake.”