Rituele verminkingen en vampirisme nieuwe trend in underground

Charles Gatewood vertoont zijn video's met inleiding op 27 juni in Cinema Popular in Rotterdam (Westkruiskade 26, 20u), en op 1 juli in de Amsterdamse Melkweg (vanaf 21u).

AMSTERDAM, 26 JUNI. Het laatste nieuws uit de underground van San Francisco: na de piercing (in Nederland al aardig ingeburgerd) en het brandmerken (in Amsterdam van hogerhand verboden maar in kleine kring populair) komen de bloedrituelen en het vampirisme als volgende modeverschijnselen. Dat lijkt nu nog wat extreem, maar wie weet: “Wie tien jaar geleden had gezegd dat anno 1995 jongens in Amerikaanse provinciesteden op grote schaal cockringen lieten piercen, was tenslotte ook gek verklaard”, zegt Charles Gatewood (53).

Hij kan het weten, want Gatewood is sinds jaar en dag een hoffotograaf van de underground aan de Amerikaanse Westkust, vooral van die stromingen die in meer radicale vormen van body-manipulation hun ziel en zaligheid hebben gelegd. Het begon allemaal met het fotoboek Sidetripping in 1975, dat Gatewood maakte met beat-poet William Burroughs, en talrijke boeken over tatoeages daarna.

Maar in de jaren tachtig brak de mode van de lichaamsmanipulatie door, en Gatewood toert nu door Europa met de foto's en de video's die zijn specialisatie zijn geworden: Dances sacred and profane uit 1985, over Fakir Musafar, een der eersten die zich als performance op allerlei manieren liet doorboren of zich aan vleeshaken liet ophangen - wat sindsdien zelfs een kleine stroming in de 'officiële' kunst is geworden. En twee nieuwe video's, over de bloedrituelen die ook wel ironisch bloodsports (naar jachtpraktijken) genoemd worden: Bloodbath en True blood.

Gatewood is niet alleen maar toeschouwer van de praktijken van sommige tribes van de underground aan de Amerikaanse Westkust. Vlak voor zijn komst naar Europa, vertelt hij, bezocht hij in New York nog een zogenaamde Balldance, een feestje waarop je langdurig rondhupst met bijvoorbeeld zware gewichten aan je tepels. “Ik ben er drie dagen vreselijk high van geweest”.

Maar de bloodsports, vertelt hij, zijn voorshands nog deep underground en de praktisanten van deze loot aan de stam van de radical sex movement moeten nog in zeer kleine, maatschappelijk marginale kring worden gezocht.

“In mijn video True blood zijn de twee vrouwen strippers, de man prostituée”. Enkele van de getoonden zijn ook drugsverslaafd. De rituelen komen erop neer, dat men zich opzettelijk verwondingen toebrengt of bloed aftapt, en daar dan meestal erotische, rituele spelletjes mee doet, zoals body-painting of het drinken van elkaars bloed, eventueel vermengd met andere lichaamssappen. De rituelen behelzen ook elementen van sado-masochisme en het aanbrengen van al of niet tijdelijke rituele verwondingen of tijdelijke piercings. In Bloodbath laat een man zich met 33 naalden doorprikken.

De bloedrituelen hebben het inmiddels al gebracht tot vereeuwiging in een serieuze Amerikaanse speelfilm, de in Nederland nog niet uitgebrachte The Addiction van Abel Ferrara. De daarin getoonde, de onvoorbereide toeschouwer min of meer waanzinnig aandoende groep hedendaagse vampieren is in feite een gedramatiseerde weergave van de praktijken van een andere, aan die van de bloodsports verwante tribe in San Francisco. Het is in die kring gebruikelijk om je hoektanden te laten bijvijlen of zelfs Dracula-achtige caps op je hoektanden te laten aanbrengen, zodat er op straat over je favoriete vrijetijdsbesteding nauwelijks twijfel hoeft te bestaan.

Het ontstaan van de tribes, groepen met een bepaald, herkenbaar en maatschappelijk onderscheidend gedragspatroon begon in San Francisco in de jaren zeventig, met de hippie-beweging en wat later met de gay-movement. “Het valt me op hoe conservatief en stabiel sommige van die tribes zijn”, vertelt Gatewood. Een van de grootste is nog steeds die der zogenaamde Deadheads, aanhangers van de rockgroep Grateful Dead.

Maar er komen er wel steeds nieuwe bij en die van de radical sex movement, waarbinnen liefhebberijen als bodymanipulation, bloodsports, cutting, vampirisme en wat dies meer zij kunnen worden ondergebracht, zijn daar een goed voorbeeld van. Zij hebben gemeen, denkt Gatewoord, “dat ze de individuele mens de controle over zijn van alle kanten in deze maatschappij belaagde lichaam teruggeven. 'Het is mijn lichaam, en ik speel ermee zoals ik wil', is de houding”.

Het eind van de beweging is nog niet in zicht: de echte voorhoede experimenteert al met het door silicone vergroten of vervormen van geslachtsdelen, het radicaal insnoeren van tailles, of zogeheten conceptual plastic surgery: het verplaatsen van een teen naar de hand, haar op de neus, of een op historische figuren als Cleopatra geïnspireerde gezichtsbouw. Het is maar een kwestie van tijd, denkt Gatewood, of we zullen dat alles in Europa ook meer gaan zien. Men fluistert in Amsterdam over een in dit opzicht baanbrekend feest, in augustus.