Akkoord over privatisering van de Spoorwegen

DEN HAAG, 26 JUNI. NS en minister Jorritsma (verkeer en waterstaat) hebben overeenstemming bereikt over de voorwaarden waaronder de spoorwegen worden verzelfstandigd.

Eén van de voorwaarden is dat met de onrendabele diensten en lijnen die de komende jaren mogen vervallen, maximaal vier procent van het aantal reizigerskilometers is gemoeid. Op dit moment zijn NS goed voor ongeveer vijftien miljard reizigerskilometers per jaar.

Het contract wordt deze week gepresenteerd, maar dit weekeinde lekte de passage over de onrendabele lijnen via de Volkskrant uit. Over de verzelfstandiging hebben NS en overheid meer dan een jaar onderhandeld, waarbij NS steeds op het standpunt hebben gestaan dat voor de instandhouding van onrendabele lijnen jaarlijks tweehonderd miljoen gulden nodig is. Het rijk wil daarvoor niet meer dan zestig miljoen beschikbaar stellen.

In het contract ontbreken deze bedragen. Er kon geen overeenstemming over worden bereikt, maar ook is het, aldus een woordvoerder van NS, verre van duidelijk hoeveel diensten en lijnen daadwerkelijk zullen verdwijnen. Dat hangt onder meer af van de bereidheid van provincies en gemeenten om hierin te investeren.

Ook kunnen regionale, zogeheten 'routemanagers' van NS onrendabele lijnen opkrikken, zoals is gebeurd door de introductie van de (goedkopere) statrein op het traject Rotterdam-Hoek van Holland. Verder kan bijvoorbeeld nauwer worden samengewerkt met busmaatschappijen, om via goed afgestemde dienstregelingen een betere toevoer van reizigers te garanderen.

In het contract wordt onderscheid gemaakt tussen reizigerskilometers en plaatskilometers. Bij plaatskilometers gaat het om het totale aanbod aan plaatsen, die dus niet altijd allemaal bezet zijn. De bezetting wordt uitgedrukt in reizigerskilometers. Van het aantal plaatskilometers mag maximaal vijftien procent verdwijnen.

De reizigersvereniging Rover reageert verbolgen op het mogelijke verdwijnen van onrendabele diensten en lijnen. In de dienstregelingen van 1994 en 1995 is al gesneden in de frequentie van een aantal onrendabele lijnen.