Een 'zondebok' als uitdager Major

LONDEN, 24 JUNI. De vroegere Britse minister van financiën Norman Lamont wordt door tegenstanders van premier Major binnen de Conservatieve partij steeds zwaarder onder druk gezet om Major volgende week uit te dagen als partijleider.

Lamont wordt beschouwd als de ideale kandidaat om de val van Major voor te bereiden omdat hij als geen ander wrok koestert tegen de premier sinds deze hem in 1993 als minister van financiën ontsloeg en tot zondebok maakte van de Britse recessie.

Het Eurosceptische parlementslid Edward Leigh zei gisteren Lamont aan te moedigen omdat niemand zit te wachten op een 'Mickey Mouse' als tegenstander van Major in de eerste ronde. Wie Major in de eerste ronde uitdaagt offert zich op, omdat pas in de tweede ronde - mocht Major verliezen - de èchte kandidaten verschijnen: kabinetsleden als Michael Portillo (werkgelegenheid) en Michael Heseltine (handel en industrie) die nu nog zeggen dat ze John Major steunen. Zij wagen zich pas in de strijd als zij verzekerd zijn van voldoende anti-Majorstemmen.

De Eurorebellen hebben tot donderdag de tijd om een uitdager naar voren te schuiven. De meeste parlementsleden gingen gisteren naar hun kiesdistricten voor ruggespraak. Lamont zei voor de deur van zijn huis in Kingston, dat hij alleen maar even naar buiten kwam “om boodschappen te doen”. Hij heeft Major in The Times onlangs nog beschuldigd van uitverkoop van de Britse belangen aan Brussel, maar hult zich nu bij iedere ontmoeting met de pers in een veelbetekenend zwijgen.

Teresa Gorman, een Eurorebel die wegens dwars gedrag vorig jaar tijdelijk door Major uit de partij is gezet, zei gisteren dat als niemand anders zich aandient, zij zich wel in de eerste ronde wil opofferen. Ex-premier Thatcher voorspelde eerder voor de Franse televisie dat Major niet door leden van zijn eigen kabinet zou worden uitgedaagd, maar voegde daar met een glimlach aan toe “in de eerste ronde”.

Medestanders van Major die al druk bezig zijn met zijn campagne, hebben verklaard dat als Lamont zich kandidaat stelt, hij het zal moeten opnemen tegen een “formidabele gevechtseenheid”. Alles dat Major meer verliest dan de stemmen van de ongeveer 50 Eurosceptici, die in ieder geval naar een andere kandidaat zullen gaan, betekent voor Major gezichtsverlies en een bedreiging voor zijn premierschap.