Dow Jones-index bezig aan imponerende serie records

AMSTERDAM, 24 JUNI. De graadmeter van de beurs op Wall Street, de Dow Jones-index, is aan een imponerende serie van records bezig.

Vier maanden geleden nog maar noteerde deze index - samengesteld uit de 30 belangrijkste industriële fondsen in de VS - voor het eerst in de geschiedenis boven de 4.000 punten. Sindsdien werd in een vrijwel rechte lijn vorige week vrijdag de 4.500 punten gepasseerd. Dezer dagen stootte de Dow Jones door richting de 4.600 punten. Breekt de Dow Jones de komende maanden door de magische 5.000 punten?

Analisten vinden dat een netelige vraag. Want de Amerikaanse economie geeft geen eenduidige signalen af. Zo is er reden tot grote zorg: het tekort op de handelsbalans met Japan blijft torenhoog. Als op 28 juni de VS en Japan geen oplossing hebben gevonden voor het Japanse overschot, dat vooral voor rekening van de autosector komt, dreigt zelfs een handelsoorlog.

De bezettingsgraad van de industrie daarentegen - een belangrijke graadmeter voor de conditie van de economie - is inmiddels gedaald tot onder de 85 procent. De economische groei zakt: in het laatste kwartaal van 1994 was die nog 5,1 procent op jaarbasis, de eerste drie maanden van dit jaar maar 2,8 procent (op jaarbasis). Voor het tweede kwartaal is zelfs een licht negatieve groei niet uitgesloten. Van oververhitting van de economie is dus geen sprake meer. De kans op oplopende inflatie vermindert daardoor.

“Er zit zeker nog opwaarts potentieel in voor de Dow Jones”, constateert analist van de Amerikaanse aandelenmarkt B. ter Brugge van Iris, het gezamenlijke researchbureau van Rabobank en Robeco. Een stijging tot 5.000 punten lijkt Ter Brugge voor dit jaar te hoog gegrepen. Maar 4.800 behoort naar zijn mening tot de mogelijkheden.

De gemiddelde koers/winstverhouding - het aantal malen de winst dat voor een aandeel wordt betaald - bedraagt in de VS thans 16,2, tegen een gemiddelde van 13 over de afgelopen 10 jaar. En het gemiddelde dividendrendement - dividend als percentage van de koers - ligt nu op 2,5. Dat is ongeveer op een even laag punt als net voor de mini-crash in 1989. Aandelen zijn bovendien nog vrijwel even duur als destijds. Een correctie van ruim 10 procent zou de aandelenkoersen pas weer op het niveau brengen dat de laatste 10 jaar op Wall Street gangbaar was.

Afvlakkende groei in de VS is een positief teken. Mits, waar het snel oplopende werkloosheidscijfer op wijst, de afkoeling niet te snel gaat. Dan zou het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Fed, de geldmarktrente wel eens kunnen verlagen, om de groei weer aan te wakkeren. Voor de dollar kan dat een ongunstig scenario opleveren. De munt zou daardoor opnieuw ver kunnen wegzakken. Maar voor de Amerikaanse economie sorteert die rentemaatregel waarschijnlijk effect: het voorkomt de gevreesde recessie, ofwel waarborgt de gewenste 'zachte landing' van de economie.

Voor de Amerikaanse aandelenmarkt is dat smullen. In het kielzog van de geldmarktrente neemt de kapitaalmarktrente af en dat stuwt de aandelenkoersen opwaarts. Het totaalrendement (dividend plus koerswinst) op aandelen ten opzichte van vastrentende waarden wordt zo immers steeds aantrekkelijker, redeneert de belegger euforisch terwijl hij zijn commissionair op Wall Street belt: kopen!.

Belangrijk om bij het scenario van de zachte landing in het achterhoofd te houden, stelt analist Ter Brugge, is dat een “softe landing van de economie in de regel een harde landing van de winstgevendheid van de ondernemingen is”. Een impuls, verwacht hij, moet de Dow Jones de komende maanden daarom vooral krijgen van het rentefront. De markt houdt volgens hem rekening met een verlaging van de geldmarktrente door de Fed met een half procentpunt. Blijft deze uit dan ontstaat volgens Ter Brugge gevaar van een recessie.

Ook het Hoofd aandelen & opties van Deutsche Bank de Bary, G. Sirks, vindt 5.000 punten nog een heel eind weg. Waar de top de komende maanden ligt is naar zijn mening moeilijk te zeggen. “Maar er is weinig aanleiding om aan te nemen dat het hier ophoudt. Er blijven kopers op de markt komen”, signaleert hij. “De rente blijft laag en ook de dollar, daar hebben Amerikaanse bedrijven per saldo toch voordeel van”, denkt Sirks hardop. “Maar uiteindelijk gaat het om de winstgevendheid van de bedrijven. Blijkt die in augustus en september bij het publiceren van de halfjaarcijfers tegen te vallen, dan zou de index terug kunnen vallen”.

De euforie op Wall Street heeft een positieve invloed op de Amsterdamse beurs. Zelfs de lage dollar, mits die niet veel verder zakt, is volgens Sirks voor de Nederlandse aandelenmarkt thans geen negatieve factor. Hij wijst er verder op dat de kapitaalmarktrente zich de afgelopen maanden gunstig heeft ontwikkeld. Volgens Sirks bevindt die zich nu in een fase van consolidatie en zal deze de komende maanden tussen de 6,5 en de 7 procent blijven schommelen. Als, zo prognotiseert Deutsche Bank de Bary, in augustus en september de halfjaarresultaten geen negatieve berichten opleveren, breekt de Amsterdamse beursgraadmeter, de AEX-index, haar record. Dat record, dat staat op 440,69 punten, dateert overigens van februari vorig jaar.

Directeur G. Panjer ten slotte van het effectenkantoor Prudential Bache omschrijft de Amerikaanse aandelenmarkt als “een echte bull market, die de nodige correcties zal laten zien”. Hoewel hij beklemtoont dat zowel rente-, valuta-, winst als politieke ontwikkelingen roet in het eten kunnen gooien, voorziet ook hij dat “het positieve klimaat in tact blijft.”

Van een dreigende handelsoorlog tussen Japan en de VS wil Panjer niet weten. “Clinton roept wel vaker wat. Er wordt gesproken over beperkende maatregelen en straks een compromis bereikt.” De invloed van Wall Street op de Amsterdamse beurs is volgens Panjer “uitermate positief”. Want: “Amsterdam bestaat helemaal niet. De stemming daar wordt volledig bepaald door grote internationale beurzen als Wall Street en Londen.”

    • Hendrik Jan van Oostrum