Zeep zoeken in de tuin

Sadik Yemni: De amulet (Muska). Vert. Cees Priem. Uitg. Prometheus, 327 blz. ƒ 39,90

De Turkse auteur Sadik Yemni, die sinds 1975 in Nederland woont, beoefent in De amulet een genre dat in Turkije ontbreekt: de occulte thriller. Eerder schreef Yemni gastarbeiderverhalen, een dagboek van een brugwachter en twee thrillers die in hartje Amsterdam spelen. Ze zijn uit het Turks vertaald maar niet in zijn vaderland uitgegeven. Met dit nieuwe boek vol magie, hekserij en duivelse verleiding - zaken die in de Turkse volkscultuur verankerd liggen - debuteert de ex-chemicus voor het thuisfront.

De Nederlandse lezer mag zich vergapen aan een vreemde en dus aanlokkende wereld. De amulet speelt in Izmir, een havenstad aan Turkijes westkust en het decor van Yemni's jeugd. In korte scènes worden de belevenissen geschetst van bewoners uit de 94e straat, waarbij personen, tijden en locaties doorlopend verspringen. Centraal in het verhaal staat een antieke spiegel die de hoofdpersoon in het aanzicht van de dood oude beelden toont, 'uit een geconstrueerd leven'. Er doorheen geweven is een titanenstrijd tussen de 'Zwarte Verschijning' en Sarp, een twaalfjarige jongen met bovennatuurlijke krachten die de 'beheksing' van een jonge vrouw moet zien te doorbreken door een stuk zeep in haar tuin te zoeken.

Mysterieus is het zeker. Yemni voorziet zijn hoofdpersoon van een meervoudige identiteit en omgeeft hem met schilderachtige bijfiguren, zoals 'roddelvat' Zehra, de met aardappels gooiende Maffe Sadiye en de zinnelijke duivelin Ayten. Met elkaar voeren ze het verhaal, waarvan de structuur gaandeweg uitkristalliseert, naar de climax: de strijd tussen goed en kwaad. Ingrediënten te over voor een onderhoudend boek.

Het grote bezwaar van De amulet is de zwakke stijl. Sadik Yemni schrijft knarsende zinnen die ook in het Nederlands pijn doen. 'De zon stond heet te branden aan de hemel', vertaalt Priem zonder blikken of blozen, of: 'Sarp wankelde op zijn benen alsof zijn knieën het begaven'. Hoe ter wereld is het mogelijk dat een zich respecterende uitgever zulk proza laat passeren? 'Zijn ogen schoten zoekend naar bewegende insekten heen en weer over het witte laken waar hij onder lag.' Apart geformuleerd, maar met literatuur heeft het weinig te maken.