Vrijdag 23; Populair klassiek

Het Mahler Feest gaat dóór. Na het laatste Feest-concert op woensdag 17 mei stond op zondag 21 mei in het Amsterdamse Concertgebouw alweer Mahler op het programma: de Eerste symfonie door het Koninklijk Concertgebouworkest onder leiding van Riccardo Chailly. Het stuk werd in die dagen door het orkest ook op de cd gezet en zal in de zomer ook in Zwitserland worden gespeeld.

Mahler heeft inmiddels ook de populaire Mega Album Top 100 gehaald. De Philips-cd Mahler Adagio staat inmiddels vier weken op de lijst en is nu gestegen tot nr. 24. De cd bestaat uit de langzame delen uit de symfonieën 2, 3, 4, 5 en 6. Ze zijn afkomstig uit de door Bernard Haitink gedirigeerde complete opnamen met het Concertgebouworkest uit de periode 1962-'70. Het Urlicht uit de Tweede symfonie wordt gezongen door Aafje Heynis. Haitink en Heynis komen met hun 24ste plaats achter Marco Borsato, die met Marco op 22 staat, en André Rieu, op 23 met Strauss Gala. Maar Haitink en Heynis liggen vóór op André Hazes, met Al 15 jaar gewoon André op 25.

De 24ste plaats van Mahler en Haitink betekent een voorlopige verkoop in Nederland van enige duizenden cd's. Daarbij komen dan nog de verkopen bij De Bijenkorf, die dezelfde cd brengt in een “unieke super de luxe-box” met een boekje over de heer en mevrouw Mahler en een reproduktie van een deel van de onvoltooid gebleven Tiende symfonie. Van de eind april door Philips uitgebrachte Mahler-box (21 cd's voor ƒ 795,-) zijn inmiddels enkele honderden exemplaren verkocht. Dat is hoogst opmerkelijk, want de échte Mahler-liefhebbers hadden vast en zeker al een aantal cd's daarvan in de kast staan.

Er staat meer 'klassiek' op de Top 100, die nu wordt aangevoerd door Pink Floyd met Live/Pulse. André Rieu staat ook nog met Strauss & Co op 3, ver boven Rene Froger (op 9 èn 40), Ome Henk (11) en Koos Alberts (12). André Rieu en Bernard Haitink zijn in de populaire klassieke sector de opvolgers van de Spaanse monniken met hun Gregoriaans, de Poolse componist Gorecki (met zijn Derde symfonie) en violist Nigel Kennedy (met Vivaldi's Vier jaargetijden).

Wat maakt klassiek opeens zo populair? Platenmaatschappijen zijn daar zelf ook benieuwd naar: “Wisten wij het maar,” verzucht men daar. Er zijn natuurlijk wel een aantal oorzaken aan te wijzen. Mooi en langzaam helpt zeker. Het Adagietto uit Mahlers Vijfde symfonie was al lang geliefd, sinds de film Death in Venice (1971). Een pakkende melodie bij een tv-serie helpt ook: “Mag ik de muziek van de Onedin Lijn van u?” De plechtige orgeltonen bij de vallende druppel in de wasverzachterreclame, maakten Richard Strauss' Also sprach Zarathustra populair, althans de eerste paar minuten. Die Spaanse monniken werden gepromoot bij de New Age-jeugd en klonken zelfs in disco's.

Maar sommige successen zijn onvoorspelbaar, ook al is er ruim geld gestoken in een uitgekiende publiciteitscampagne. De cd Strauss & Co van Rieu staat nu 37 weken in de Top 100. Aan het eind van de zomer ligt de verkoop van deze Weense walsen naar verwachting alleen al in ons land op 750.000 exemplaren.