Synode: huidige samenwerking kerken moet doorgaan

NIJKERK, 23 JUNI. Hervormde en gereformeerde kerken die al intensief samenwerken mogen niet het slachtoffer worden van het trage tempo waarin de landelijke fusie van protestantse kerken in Nederland zich voltrekt.

Dit stelt de synode van de Gereformeerde Kerken die gisteren in een extra vergadering bijeen was in Nijkerk om te spreken over het vertraagde fusieproces Samen op Weg tussen de Nederlandse Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerken in Nederland en de Evangelisch-Lutherse Kerk.

Volgens de gereformeerden moeten zo snel mogelijk de knelpunten worden weggenomen die de gefedereerde gemeenten ervaren door het uitblijven van een landelijke kerkvereniging op het gebied van ledenadministratie, collectelijsten, traktements- en pensioenregelingen voor predikanten en financieringssystemen.

De gereformeerden vinden verder dat de voorbereidingen voor de samenvoeging van de drie arbeidsorganisaties van de fusiepartners gewoon moeten worden voortgezet, ook al ligt er nog geen definitief besluit over de fusie.

De laatste maanden groeit de behoefte binnen de Nederlandse Hervormde Kerk aan theologische discussie over de verenigbaarheid van het geloof van de drie kerkgenootschappen. Met name de Gereformeerde Bond stelt vraagtekens bij de toekomstige Verenigde Protestantse kerk in Nederland (VPKN), die niet belijdend en orthodox genoeg zou worden.

De gereformeerden zijn teleurgesteld over de weerstand tegen de fusieplannen, maar hebben er ook begrip voor. Zij willen de komende maanden mensen metverschillende visies op de plannen met elkaar in gesprek brengen. De synode wil ook dat er een duidelijk 'stappenplan' en een tijdschema komt voor het fusieproces in de komende jaren. De gereformeerden vinden het onverantwoord om de samenwerkende gemeenten en het personeel dat bij de fusie betrokken is nog langer in onzekerheid te houden over het wel of niet doorgaan.

De gereformeerden vinden het moeilijk te aanvaarden dat het Samen op Weg proces steeds meer afhankelijk lijkt te worden van de besluitvorming binnen de Nederlandse Hervormde Kerk, zo bleek gisteren in Nijkerk. De hervormde kerk gaf vorige week op haar synode in Doorn een diepe verdeeldheid te zien tussen voor- en tegenstanders van fusie, en spreekt de komende maanden in eigen kring verder over de wenselijkheid van een fusie. Daarbij bestaat de mogelijkheid dat van verdere fusiebesprekingen wordt afgezien.

Ondanks veel felle kritiek op de houding van met name de Gereformeerde Bond binnen de hervormde kerk voelt de gereformeerde synode er niets voor om het fusieproces af te breken. Een motie voor het herroepen van de principe-uitspraak uit 1986 dat de drie kerken zich “in staat van hereniging” bevinden, haalde alleen de steun van de drie indieners. Zij menen dat de tijd en energie die nu aan het fusieproces worden besteed, beter aan theologische en ethische vragen kan worden besteed.

Synodevoorzitter R. Vissinga uit Kampen vindt het Samen op Weg proces ondanks alle teleurstellingen uniek, “vooral wanneer we stilstaan bij het raadsel van de gescheidenheid van de kerken die uit de Reformatie zijn voortgekomen”. Vissinga noemde het een zegen dat in deze tijd niet alleen de strijd om de waarheid wordt gevoerd, maar ook de strijd om de eenheid. Het is volgens de synodevoorzitter God die de kerken tot eenheid roept, en het is aan de gelovigen deze roep praktisch en concreet gestalte te geven. “Alleen samen met alle heiligen zullen we in staat zijn de hoogte en de diepte, de lengte en de breedte te vatten van de liefde van God die is in Christus Jezus. Dan worden waarheid en eenheid in één adem uitgesproken”, aldus Vissinga.