Regen en wind zitten Christo's dwars

BERLIJN, 23 JUNI. Aanhoudend slecht weer in Berlijn. Zware regen en harde rukwinden zaten gisteren het werk aan de omhulling van de Rijksdag opnieuw behoorlijk dwars. Hoewel de tijdelijke omhulling van het parlementsgebouw woensdag al nagenoeg klaar was, moesten onthullingskunstenaar Christo en zijn vrouw Jeanne-Claude vanmorgen vrezen dat het niet zou gaan lukken om Berlijn vandaag nog, volgens plan, een voor twee weken in aluminium-zilverig grijs gestoken Rijksdag aan te bieden. Het wordt misschien zelfs maandag voor het zover is, de weersvoorspellingen waren daarvoor ongunstig genoeg. Zodat het Berlijnse stadsbestuur zich gisteren afvroeg hoe het nu wel moest met de voor vandaag georganiseerde officiële receptie.

Een technische complicatie voor het (nog) op 12 miljoen begrote en 24 jaar voorbereide project (Christo vorige vrijdag: we zijn langzamerhand fed up with the Reichstag) is dat de voortdurende regen de stofpanelen op de dakrand van de hoektorens zózeer doorweekt heeft dat zij extra zwaar geworden zijn, terwijl hun kernen van geperst karton gebroken zijn. Wat betekent dat de nog niet ontrolde stofpanelen voor die torens als het ware om een sliert karton-spaghetti hangen. Mede omdat de Christo's geen enkel veiligheidsrisico willen nemen heeft dat woensdag en gisteren tot extra vertragingen geleid. Geruchten dat de Berlijnse brandweer hulp heeft aangeboden werden officieel ontkend.

Achter zulke perikelen ligt een typisch Duits-Duits probleem. De alpinistische medewerkers die aan veiligheidslijnen klimmend en trappend moeten werken aan het ontrollen van de lange stofpanelen komen namelijk voor het overgrote deel uit de vroegere DDR, waar zij in de hoogbouw werden ingezet zonder dat, zoals in West-Duitsland, steigers werden gebruikt. Er ligt dan ook een berg grondig ambtelijk Duits papier tussen wat ooit in de DDR kon en nu ook is toegestaan in de Verenigde Bondsrepubliek.

Intussen is het verhullingsproject-Christo Berlijnse 'normaliteit' geworden en van de voorpagina's van de plaatselijke kranten verdwenen. Het publiek komt nog wel massaal naar de Rijksdag, maar in de media van de Duitse hoofdstad zijn andere thema's nu op de voorgrond geraakt.

Zoals: de finale om de voetbalbeker die morgen in het Olympiastadion wordt gespeeld. En - meer nog - het nieuws uit Bonn dat de Bondsdag het foeilelijke Palast der Republik in Oost-Berlijn nu misschien toch niet wil laten afbreken. Namelijk omdat de historische waarde van dit in DDR-tijden vaak Palazzo Prozzo genoemde bouwwerk, het staat leeg tegenover de Berliner Dom, toch belangrijker is dan de op 100 miljoen mark begrote verwijdering van het kankerverwekkende asbest uit dit bouwsel. En belangrijk - nog meer zelfs - was gisteren ook het nieuws dat de parlementen van Berlijn en Brandenburg met de vereiste meerderheid van tweederde akkoord gingen met een Länder-fusie, in 1999 of 2002. Waardoor, als de burgers volgend jaar mei in een referendum ook ja zeggen, een nieuwe deelstaat Brandenburg-Berlijn zou ontstaan, de vijfde in grootte in de Bondsrepubliek, met Potsdam als hoofdstad. De geïnteresseerde buitenlander moet zich niet vergissen: de gevoeligheid van deze bestuurlijke operatie is veel groter dan die van het Christo-project. Veel Brandenburgers zijn bang straks onder de wals van het grote Berlijn te raken, veel Berlijners zijn bang dat zij straks van de grote, economisch noodlijdende, deelstaat Brandenburg loodzware rekeningen zullen krijgen.

Rondom de Rijksdag gaat het, afgezien van het weer en het tijdschema van de Christo's, eigenlijk vrijwel perfect met hun project tussen kunst, symboliek en politiek. Vermoeide toeristen slapen in de buurt, als het even droog is, op plastic jassen, aangereisde Duitse jazz-musici brengen muziek uit New-Orleans, wereldverbeteraars houden toespraken, een man van 125 kilo rijdt op een fiets rond met een bord waarop hij vraagt de 'honger van de kinderen in Afrika' niet te vergeten.

Het door de Duitse regering volledig gesubsidieerde blad Das Parlament, dat lange beschouwingen niet uit de weg gaat en gratis te krijgen is in de info-stands rondom de Rijksdag, biedt de belangstellenden gedegen informatie over de politiek-parlementaire betekenis van het Christo-project. Ik haal een waarschuwing aan uit het zeer doortimmerde openingsartikel, dat handelt over 'symbolische politiek', die eigenlijk 'theatraliserende als-of politiek' is en “esthetisch-ikonisch en structureel een rationele verwijzingssamenhang in de symbolische politiek van de mediacultuur van de representatieve democratie bemoeilijkt”. Lust ge nog een peul in Schin op Geul?, liet Wim Sonneveld zijn frater Fernantius ooit al eens ongesubsidieerd vragen. Zulke vragen mogen in het debat rondom The wrapping of the Reichstag af en toe best worden gesteld, de Christo's zouden er geen bezwaar tegen hebben. Wie het antwoord nog even niet weet kan langzamerhand misschien terug naar huis, zoals uw correspondent vandaag dan ook maar doet.