Opnieuw motie van wantrouwen Moskou

MOSKOU, 23 JUNI. Het Russische parlement zal op 1 juli nogmaals over het functioneren van de regering stemmen. Daarmee is een week ruimte geschapen om een uitweg te vinden uit de politieke crisis die is ontstaan na het gijzelingsdrama in Boedjonnovsk.

De crisis draait om de wens van het parlement de regering naar huis te sturen en president Jeltsins reactie, zijn dreigement het parlement te ontbinden. De crisis wordt verergerd door de frustratie van het leger over de afloop van de gijzeling in Boedjonnovsk. In Moskou patrouilleren inmiddels 14.000 militairen op straat om de politie te helpen nieuwe terroristische acties te voorkomen.

Woensdag nam het parlement een motie van wantrouwen aan tegen de regering, onder andere wegens het gebrekkige optreden in Boedjonnovsk. President Jeltsin legde die gistermorgen naast zich neer. Volgens artikel 117 lid 3 van de Russische grondwet kan de president dat doen, maar als het parlement binnen drie maanden nogmaals zijn wantrouwen tegen de regering uitspreekt moet Jeltsin kiezen en òf de regering ontslaan òf het parlement ontbinden.

Tsjernomyrdin verkortte die termijn gisteren door een nieuwe stemming af te dwingen en het parlement te verzoeken “zo spoedig mogelijk” zijn vertrouwen in de regering uit te spreken. Als het parlement dat vertrouwen weigert moet de president, volgens artikel 117 lid 4 van de grondwet, binnen zeven dagen zijn keuze tussen regering en volksvertegenwoordiging maken. Jeltsin heeft gezegd dat het parlement in dat geval “zijn eigen doodvonnis tekent”. De premier verklaarde zijn stap met te zeggen dat drie maanden van “onzekerheid over de regering zal leiden tot een verslechtering in de economische situatie”.

In het parlement werd verontwaardigd gereageerd. Sergej Glazijev, een jonge hervormingsgezinde econoom, sprak van een provocatie en een poging van de regering “eerlijke verkiezingen te voorkomen”. Er staan voor december al parlementsverkiezingen op de agenda. “Als de Doema wordt ontbonden zijn de parlementsfracties hun coördinatiepunt kwijt terwijl de regering gewoon mag doorwerken”, zei ook Vladimir Isakov, voorzitter van de wetgevingscommissie van het parlement. Volgens hem zou dat in het voordeel werken van Ons Huis is Rusland, de partij van premier Tsjernomyrdin.

Het parlement besloot vandaag met 249 tegen 7 stemmen de stemming over het vertrouwen in de regering op 1 juli te houden. Dat is twee dagen na een zitting van de Veiligheidsraad, Jeltsins 'adviesorgaan' voor veiligheidszaken. Dit biedt ruimte voor een compromis, want de woede van het parlement is vooral gericht tegen de ministers die verantwoordelijk worden gehouden voor de operaties in Tsjetsjenië. Jeltsin heeft erop geduid dat die na die zitting van de Veiligheidsraad mogelijk worden vervangen.

In Tsjetsjenië zelf bestaat nog steeds onduidelijkheid over de waarde van een akkoord over ontwapening dat gisteren werd bereikt. In dat akkoord belooft de Tsjetsjeense delegatie Sjamil Basajev, leider van de gijzeling in Boedjonnovsk, op te sporen en uit te leveren. Maar na de onderhandelingen hielden twee leden van de Tsjetsjeense delegatie een toespraak waarin zij Basajev prezen als een held. Volgens Aslan Maschadov, de militaire bevelhebber van de Tsjetsjenen, zijn zowel leiders als volk van Tsjetjenië “bereid te sterven om te voorkomen dat Basajev ook maar één haar wordt gekrenkt”. Jeltsins woordvoerder beschuldigde de Tsjetjenen ervan hun afspraken nooit na te komen.