Voorkeur; musea

IN PERFECT HARMONY Op de tentoonstelling In Perfect Harmony, Schilderij en Lijst 1850-1921 in het Van Gogh Museum in Amsterdam blijkt dat het in de tweede helft van de negentiende eeuw niet bezwaarlijk was als lijst en schilderij als decoratie en esthetisch object functioneerden. Prachtige gouden en gekleurde lijsten, in harmonie met het schilderij, en idealiter ook in overeenstemming met de omgeving. T/m 25 juni, Paulus Potterstraat 7, Amsterdam, dag 10-17u.

ADRIAAN KORTEWEG Korteweg (1890-1917) heeft slechts vier jaar van zijn leven aan de schilderkunst gewijd, maar in die periode schiep hij een bijzonder en intrigerend oeuvre. Net als Kandinsky wilde hij in zijn schilderijen gestalte geven aan het onzichtbare en ontastbare universum van de geest. Maar hij ging onstuimiger te werk: hij veegde, smeerde, schraapte, wreef en klodderde de verf op het doek. Een kunstenaar op zoek naar een droomleven. T/m 25 juni, Nijmeegs Museum Commanderie van Sint-Jan, Franseplaats 3, ma-za 10-17u, zo 13-17u.

REISTOGTEN OM DEN AARDKLOOT-DE ONTDEKKING VAN DE WERELD DOOR KOOPLUI EN GELEERDENIn de bibliotheek van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) in Amsterdam wordt exemplarisch getoond hoe handels-, roof- en veroveringstochten naar verre oorden vanaf het einde van de 18de eeuw veranderden in expedities die een steeds wetenschappelijker karakter kregen. T/m 9 juli, Bibliotheek KNAW, Joan Muyskenweg 25, Amsterdam, ma-vr 10-17u en za zo 12-17u.

NEDERLANDSE TEKENINGEN UIT DE 19DE EEUW DEEL 2'Een ware beeldenstorm op het gebied der kunst'. Zo zag de criticus Van Santen Kolff in 1875 het werk van de moderne landschapschilders, voor wie hij de naam 'Haagse School' bedacht. Tekeningen van de gebroeders Maris, Anton Mauve, Jozef Israëls, Jan Hendrik Weissenbruch en van geestverwanten in Amsterdam - bijvoorbeeld George Hendrik Breitner en Willem Witsen in Museum Boymans-van Beuningen, Museumpark 18-20, Rotterdam. T/m 9 juli, di-za 10-17u, zo 11-17u.

VAN GOGH Het grafische oeuvre van Vincent van Gogh is niet bepaald groot: slechts negen litho's en één ets. Toch zeggen de prenten veel over zijn kunstenaarschap, zo blijkt op de tentoonstelling die tot eind augustus in het Van Gogh Museum te zien is. Door gebrek aan ervaring met de grafische technieken is Van Goghs aanpak onorthodox. Tijdens de tentoonstelling biedt het museum een reproduktie van de litho Sorrow aan voor het luttele bedrag van vijftien cent. T/m 27 aug, Van Gogh Museum, Paulus Potterstraat 7, Amsterdam, dag 10-17u.

CHARLEY TOOROP Haar stillevens hebben een rauw, volks karakter. Zo is er naast de traditionele schedel, flessen of kan vaak een stevige houten hamer afgebeeld of een paar klompen, een bankschroef en een zaag. De Toorop-collectie van het Kröller-Müller, bestaande uit 41 schilderijen, zeven litho's en zeven tekeningen, geeft een overzicht van het werk van de in 1955 overleden schilder. T/m 29 okt, Kröller-Müller Museum, Otterlo, di-zo 10-17u.

HAARLEM Ter illustratie van de traditionele thema's van het stededicht - roem van het verleden, commercie en nijverheid, trots op de burgers, verheerlijking van stad en landschap - is de collectie van het Frans Halsmuseum op een verrassende manier opnieuw gegroepeerd en aangevuld met goedgekozen bruiklenen. Op de tentoonstelling Promotie van een stad in kunst en historie ziet de bezoeker naast de nooit vervelende regenten- en schuttersstukken van Hals, werken uit het Boymans en het Rijksmuseum, uit het Mauritshuis en verschillende Duitse musea. T/m 3 sep, Frans Halsmuseum, Groot Heiligland 62, ma-za 11-17u, zo 13-17u en Teylers Museum, Spaarne 16, Haarlem, di-za 10-17u, zo 13-17u.

WATERWERKEN De tentoonstelling 'Nederland als kunstwerk' in het Architectuurinstituut laat aan de hand van kaarten, schilderijen en modellen zien hoe ingenieurs in de loop van de tijd land, water en wind naar hun hand hebben gezet. Een overzicht van vijf eeuwen boetseren aan dammen en dijken, sluizen en stuwen, rivieren en polders, verkavelingen en afwateringen. T/m 3 sep, Nederlands Architectuurinstituut, Museumpark 25, Rotterdam, di-za 10-17u, zo 11-17u.

KLEINE MEESTERS Geen land ter wereld dat over zo veel zeventiende-eeuwse Nederlandse kunst beschikt als Duitsland. Zelfs in de musea van middelgrote Duitse steden treft de bezoeker meestal wel een paar zalen aan waarin werk van de 'Holländer' wordt getoond. Zo ook het Staatliches Museum van Schwerin, waarvan in het Fries museum de honderd mooiste tekeningen te zien zijn. Grote namen komen daarin slechts mondjesmaat voor. Maar ook met het werk van 'kleine' meesters valt een mooie tentoonstelling te stellen. T/m 25 juni, Fries Museum, Turfmarkt 11, Leeuwarden, ma t/m za 11-18u, zo 13-17u.

COUPLET 5 De meest toegankelijke, de meest verfrissende en de luchtigste aflevering van de conceptuele presentaties die het Stedelijk nu ruim een jaar in de greep houden. 'Langs de randen van het expressionisme' is de ondertitel van de huidige opstelling. Te zien zijn werken van oa Nolde, Monet, Van Dongen, Wouters en Appel. Verder 'Dansende meisjes', kunst uit de tijd van Gustav Mahler. T/m 2 juli, Stedelijk Museum, Paulus Potterstraat 13, Amsterdam, dag 11-17u.

EN VERDER Pop Art. Topstukken uit de 'Collectie Nederland', t/m 12 nov, Kunsthal Rotterdam; Route 66, t/m 2 juli, Museum van de Twintigste Eeuw, Hoorn; The Beatles, populaire stof, t/m 24 sep, Nederlands Textielmuseum, Tilburg; De Magie van Disney, t/m 3 sep, Noordbrabants Museum, 's-Hertogenbosch.