Toneel in Londen

Boven aan de lijst van aanbevolen Londense voorstellingen staan er twee die weken tevoren uitverkocht zijn: het nieuwe stuk van David Hare, Skylight, en Shakespeares Richard II met Fiona Shaw in de hoofdrol.

Telefoonnummers (kengetal 0171): National Theatre 9282252; Barbican Theatre 6388892; Queen's Theatre 4945040; Bush Theatre 7433388; Hampstead Theatre 7229301; Aldwych Theatre 4166003; Vaudeville Theatre 8369987.

Gelukkig worden ze allebei gegeven in het National Theatre dat op de dag zelf enkele tientallen day seats verkoopt: wie 's morgens om negen uur op het bordes gaat zitten is bijna zeker van een kaartje als om tien uur de kassa opent. Hare, de voornaamste toneelschrijver van de generatie na Pinter en Stoppard, is in Nederland - onterecht - weinig bekend. Skylight bestaat uit een dialoog van een weduwnaar en zijn vriendin van een paar jaar geleden toen zijn vrouw nog leefde. De eerste helft, wanneer het klinkt of zij bij elkaar terug zullen komen, is raak en inventief. De tweede, wanneer zij van elkaar afzien, is doordacht. De vervulling van de ene hoofdrol door Michael Gambon kon niet misgaan; dat Lia Williams evenveel karakter geeft aan de andere is een verrassing.

Het is een stunt om Richard II te laten spelen door Fiona Shaw, bij herhaling (in 1991 en '94) bekroond als beste actrice van het vorige jaar. Als de voorstelling eenmaal is begonnen lijkt niets natuurlijker. Waarom zou zij met haar vlugge bewegingen, grote ogen en korte haar geen koning kunnen vertolken? Als uitdagende, wanhopige en onveranderlijke warhoofd aan het slot verdient zij opnieuw bekroond te worden.

Het andere vaste gezelschap, de Royal Shakespeare Company, wil vanaf 1996 ieder jaar van mei tot november weg uit het Barbican Theatre en toeren in binnen- en buitenland. Veel instanties en journalisten zijn ertegen; waarschijnlijk ook veel acteurs en een deel van het publiek dat dan naar Stratford, Plymouth of Tokio zal moeten. Nu brengt de RSC een opgehelderde Measure for Measure en twee andere Shakespeares in de grote zaal, drie stukken in de kleine en nog eens drie in de Young Vic die er dit jaar bij betrokken is. Hoe het zonder RSC moet weet niemand. Het kan meer kansen opleveren voor jonge schrijvers zoals Janet Coles met Crossing the Equator en het Bush Theatre en Gina Moxley in het Hampstead Theatre met Danti Dan waarin vier van de vijf acteurs voor kinderen spelen.

De fringe theaters bieden vaak goede stukken, maar nooit voor langer dan drie of vier weken. Wie plannen op langere termijn wil maken berke zich tot het West End. Tom Stoppards Indian Ink, innemend eenduidig voor zijn doen (Aldwych) en Dealer's Choice, Patrick Marbers stuk over poker en ambitie (Vaudeville), zullen niet zo gauw aflopen.