Mac & Maggie weigert informatie over imitatieruit; Burberrys sleept modehuis voor rechter over namaakruit

DEN HAAG, 21 JUNI. Het Londense modehuis Burberrys Ltd. is een procedure begonnen tegen Peek & Cloppenburg, omdat een dochter van Peek - Mac & Maggie BV - weigert informatie te geven over kleding die een 'klakkeloze kopie' vormt van de bekende Burberrysruit.

De Britse onderneming heeft begin dit jaar een groot aantal bedrijven met korte gedingen gedreigd wegens merkinbreuk. Zo moest Blokker een Leifheitshopper uit de winkel halen, waarvan de klep aan de voorkant de ruit laat zien. Het blad Yes kwam in aanvaring met het merk, omdat het kledingstukken en een paraplu met de ruit afbeeldde, terwijl het namaak was. Het blad Nouveau werd gedreigd, omdat het een schoudertas van het type 'Regentstreet' aanbood met namaakruit. Ook de Konmar moest de verkoop van paraplu's met Burberrysruit staken.

Ook Peek & Cloppenburg heeft de koopwaar uit de Mac & Maggie-vestigingen gehaald, maar weigert de advocaat van Burberrys, mr. R.E.P. de Ranitz aanvullende informatie te verstrekken. Zo wil Burberry een door een registeraccountant gecontroleerde opgave van de hoeveelheid gewraakte kleding die nog in voorraad is. Verder wil het weten hoeveel er inmiddels van is verkocht en tegen welke prijs. Bovendien wil het bedrijf opgave van de hoeveelheid ingekochte kleding, wie het heeft geleverd en tegen welke prijs. Alle bedrijven, behalve Peek & Cloppenburg hebben Burberrys die informatie verstrekt. De Ranitz probeert nu ook Peek te dwingen alsnog met die gegevens te komen. Volgens de advocaat van Peek, mr. T. Cohen Jehoram zal het uitdraaien op een schikking tussen de partijen, maar hij wil niet vooruitlopen op de inhoud daarvan.

De specifieke ruit wordt al decennia door Burberrys toegepast, onder meer als voering van klassieke regenjassen, voor shawls, hoeden, paraplu's en parfumerie-artikelen. Zelfs jam en whisky zijn verkrijgbaar onder de naam Burberrys, mèt de ruit op de verpakking.

“Omdat de klant kennelijk wel gecharmeerd is van de ruit, maar niet bereid is de prijs te betalen die Burberrys ervoor verlangt heeft een aantal winkels de neiging in Nederland goedkope en kwalitatief beduidend mindere kledingstukken met een imitatie Burberrys-ruit op de markt te brengen. Dat ritueel herhaalt zich om de zoveel jaar”, aldus De Ranitz. Burberrys is halverwege de jaren tachtig ook al tegen deze counterfeit opgetreden en begon een reeks van kort gedingen tegen bedrijven die de namaakruit verkopen.

Het argument van Burberrys is dat een relevant deel van het publiek de ruit herkent als specifiek afkomstig van Burberrys, zodat die ruit dus een geldig merk van Burberrys is. De ruit is dan ook sinds mei 1978 als merk gedeponeerd bij het Benelux-Merkenbureau en Burberrys heeft dus het exclusieve recht de ruit voor eigen produkten toe te passen.

Het merkenbureau erkende indertijd dat niet alleen namen, zoals Dreft of Philips een geldig merk kunnen zijn, maar bijvoorbeeld ook ruiten of kleuren. De kleur blauw die Camping Gaz gebruikt voor kampeergastankjes is voor het publiek als onderscheidingsteken herkenbaar, zo redeneerde het bureau. De specifieke kleur geel die op alle Zwitsal babyprodukten wordt gebruikt wordt algemeen ook als een geldig merk gezien. Dat brengt met zich mee dat Camping Gaz tegen concurrenten kan optreden als die hun tankjes dezelfde kleur blauw geven als Camping Gaz. Evenmin mag een producent van bijvoorbeeld babyshampoo zijn flesjes dezelfde tint geel geven als Zwitsal.

Burberrys heeft zich in het verleden bij die kort gedingen tegen de imitatie-ruit steeds op haar merk beroepen, die is omschreven in het register. Na een aantal door de producenten en verkopers van de namaakruit verloren kort gedingen besloten zij eind jaren tachtig de zaak grootser aan te pakken. De verkopers van imitatie bundelden hun krachten en vroegen in een gewone procedure aan een rechtbank te verklaren dat de Burberrys-ruit geen geldig merk was en dat dus alle korte gedingen ten onrechte waren verloren. De rechtbank onderzocht het naar voren gebrachte artikel in de (Benelux-) Merkenwet, dat zegt dat een merk niet geldig is als het door de 'vorm' van het merk van essentiële invloed is op de marktwaarde van het produkt. De vorm van het merk wordt in dit geval bepaald door de ruit en elk ruitmotief is van essentiële invloed op de verkoopprijs van textielgoederen, zo meende de rechtbank. Een lelijke ruit verkoopt slecht, een door het publiek gewilde ruit - zoals die van Burberrys - kennelijk uitstekend.

De rechtbank kwam dus tot het oordeel dat de 'vorm' van de Burberrys-ruit, in verband met de marktwaarde die de Burberrys-ruit vertegenwoordigde, moest leiden tot de ongeldigheid van het Burberrys-ruitmerk. Daartegen heeft Burberrys hoger beroep aangetekend en bij het Hof kwam de vraag aan de orde of de tweedimensionale Burberrys-ruit wel kon vallen onder het door de rechtbank toegepaste wetsartikel. Vraag was immers of een platte ruit als een vorm - zoals de wet het noemt - kan worden aangemerkt.

Het Hof wilde zich niet aan de kwestie branden en legde de vraag voor aan het hoogste rechtscollege in de Benelux, het Benelux Gerechtshof. Dat college bestaat uit negen rechters, gerecruteerd uit de hoogste rechtscolleges in Nederland, België en Luxemburg. In essentie ging het dus om de vraag of het wetsartikel over de vorm behalve op driedimensionale (3D) ook betrekking had op tweedimensionale vormen. In het geval van het Londense Burberry gold dus voor de rechters: “2D or not 2D, that's the question”.

Na rijp beraad kwam het Benelux gerechtshof tot het oordeel dat de rechtbank onjuist had gevonnist en heeft dat het Nederlandse Hof laten weten, zodat die alsnog kan beslissen in deze zaak. Dat moet formeel overigens nog steeds gebeuren. Onder de term 'vorm' kunnen geen tweedimensionale merken als de Burberrys-ruit worden begrepen, zo menen de Benelux-rechters, maar alleen driedimensionale merken zoals de vorm van de bekende Coca-Cola fles. Daarmee was het exclusieve recht van Burberrys beklonken.

    • Bram Pols