Kloof tussen Europa en VS over vredestaken zeer groot

WASHINGTON, 22 JUNI. Discussies van vier Europese ministers van defensie in de VS hebben gisteren de conclusie opgeleverd dat de standpunten van de Europeanen en het Amerikaanse Congres over vredeshandhaving zeer ver uit elkaar liggen. De Nederlandse minister Voorhoeve hekelde gisteren het gebrek aan leiderschap van president Clinton.

De Republikeinse senator John McCain sprak zich gisteren uit tegen de snelle reactiemacht voor Bosnië, omdat deze volgens hem geen vastomlijnde missie heeft. Hij vond dat de partijen in Bosnië het probleem zelf moeten oplossen. De Britse minister Rifkind noemde dat “extreem naïef”. Voorhoeve zei dat McCains standpunt dat men geen vrede kan handhaven waar geen vrede is, overeenkomt met de mening dat medicijnen niet voor zieke maar voor gezonde mensen bedoeld zijn.

Volgens Voorhoeve komt de Amerikaanse kritiek op de vredeshandhaving van de VN (“te weinig en te laat”) eigenlijk neer op “zelfkritiek” omdat Amerika zelf als lid van de Veiligheidsraad aan de besluitvorming heeft deelgenomen. Hij zei dat internationale instellingen worden ondergraven doordat Amerika ze alleen gebruikt als ze passen in het eigen belang.

Gistermiddag waren er besloten debatten tussen de Europese ministers van defensie en leden van het Huis van Afgevaardigden en senatoren. Er kwam geen van de afgevaardigden opdagen, zodat de eerste zitting in het water viel. Bij de tweede zitting kwamen er vier senatoren, onder wie McCain, met wie volgens Voorhoeve “een felle discussie” werd gevoerd.

Over de tegenvallende belangstelling van de Amerikaanse politici zei Voorhoeve dat men “het duidelijk te druk heeft met allerlei andere zaken om naar vier ministers van defensie te komen luisteren”. “Dat toont aan hoe de Amerikaanse politiek in beslag genomen wordt door binnenlandse zaken.”Hij wilde daar geen ver gaande conclusies uit trekken. Amerikaans leiderschap is volgens hem hard nodig, omdat de Europese bondgenoten het anders onderling niet eens kunnen worden. Hij wil in de toekomst een betere dialoog voeren met Amerikaanse volksvertegenwoordigers “omdat er een neiging is vooral bij de Republikeinen om zich af te sluiten van de wereld”. “We moeten Amerika niet opgeven”, aldus Voorhoeve.

Met zijn Amerikaanse collega, William Perry, kan Voorhoeve het meestal wel eens worden. Maar wat president Clinton gaat doen, is minder voorspelbaar. Hij kijkt naar “draagvlak van het beleid” maar straalt niet uit “dat hij precies weet waar hij mee bezig is”. Clinton is volgens Voorhoeve niet bereid de Amerikanen te overtuigen van de noodzaak van bepaalde maatregelen. Hij maakt een “onzekere indruk”. Daarbij is het Congres verdeeld. “We zitten in een labiel, polycentrisch stelsel waar geen leiding en geen regie is”, aldus Voorhoeve.