Berlijners genieten in natte kleren van klim- en trekwerk

BERLIJN, 22 JUNI. Een week geleden reageerde het Berlijnse stadsbestuur nog gepikeerd - een Berlijnse krant schreef: wie eine beleidigte Leberwurst - op verwijten dat het veel te weinig had gedaan aan de internationale promotie van Christo's verhulling van de Rijksdag. Eind vorige week, toen de uitvoering van het project van Christo en zijn vrouw Jeanne-Claude begon, klaagden duurdere hotels en luchtvaartmaatschappijen over een even teleurstellend als onverwacht gebrek aan klanten. Berlijn is chaotisch als een wereldstad, maar organiseert zo'n evenement als een provinciestad, schreven boulevardbladen.

Dat alles is nu, vijf dagen later, anders. De belangstelling van Berlijners en andere Duitsers, en van toeristen en Christo-fans uit de hele wereld, blijkt intussen enorm. Berlijnse hotels en vliegtuigen naar de hoofdstad zijn voor komend weekeinde praktisch volgeboekt (al heeft de finale om de voetbalbeker in het Olympisch Stadion daarmee ook wat te maken). De meeste media begeleiden The Wrapping of the Reichstag juichend en met vaak redelijk ingewikkelde duidingen inzake de betekenis ervan voor Berlijn, de Rijksdag als historisch belast parlementsgebouw, de Duitse parlementaire democratie, etc.

Alleen de conservatieve Frankfurter Allgemeine Zeitung, die steeds hartelijk tegen het omhullingsproject was, blijft nog op hoog niveau pesterig. De FAZ beschrijft de omhulling van de Reichstag bij voorbeeld almaar als 'inpakken', wat vooral Jeanne-Claude woedend maakt. De Christo's hebben al hun medewerkers immers uitdrukkelijk verboden om het woord 'inpakken' in plaats van omhullen te gebruiken.

Maar overigens is het rondom de Rijksdag, om nog een Duitse uitdrukking te gebruiken, Frieden, Freude, Eierkuchen. De Christo's zijn tevredener geraakt over het stadsbestuur, dat op zijn beurt blij is over de grote internationale aandacht voor de verhulling van de Rijksdag.

Zo gezien was het misschien niet zó erg dat de omhulling van de hoektorens van de Rijksdag, die in beschermende kooien zijn gezet, gisteren door sterke wind en slagregens herhaaldelijk moest worden onderbroken, waardoor het werk niet meer helemaal gereed kwam. Want het lijkt erop dat het publiek het spectaculaire trap-, trek- en klimwerk dat specialistische medewerkers op enkele tientallen meters hoogte doen het allermooiste deel van het hele project vinden. Na elke regenbui doken gisteren tenminste weer vele duizenden mensen uit het niets op om - met natte kleren en soms in grote plassen - het kijken en applaudisseren, en het fotograferen, voort te zetten. Even verderop, bij de Brandenburger Tor, waar de souvenir-industrie ondanks de bezwaren van de Christo's regeert en de frituurlucht onbedaarlijk is, reed de autocoureur en wereldkampioen in de Formule I-klasse Michael Schumacher, alias Schumi, even over een parcours van honderd meter met een bijzondere auto rond. Daarop waren 15.000 mensen afgekomen.

Rondom de Rijksdag was het niet anders. “De stemming onder de mensen is de afgelopen dagen geweldig verbeterd, er is nu ook veel meer te zien”, zegt Vincent van der Lubbe, een 22-jarige student geschiedenis die Leiden, dank zij de Duitse Studenten Uitwisselingsdienst (DAD) voor een jaar kon ruilen voor de Oostberlijnse Humboldt-universiteit, waar hij onder meer college loopt bij de 'Weimar'-kenner H.A. Winkler. Van der Lubbe is een van de 1200 zogeheten 'monitoren' die voor een uurloon van negen mark de Christo's in ploegendiensten van zes uur rond de klok bijstaan als explicateurs en manussen van alles (foto's maken van toeristen, zoekgeraakte kinderen opsporen, de biografie van Christo en Jeanne-Claude verspreiden).

Ze dragen een grijze overgooier, met het opschrift Wrapping the Reichstag 1971-1995, die alleen aan medewerkers wordt verstrekt en die voor velen van hen misschien wel de mooiste beloning is. “Nee, nee, geen familie”, heeft hij de afgelopen dagen tientallen keren moeten zeggen tegen mensen die dachten dat hij wel familie zou zijn van die Marinus van der Lubbe die 62 jaar geleden brand stichtte in de Rijksdag. Enthousiast vertelt hij over middelbare Duitse 'collega-monitoren' uit het Ruhrgebied die een paar weken vakantie van hun beter betaalde baan heben genomen om aan de finale van Christo's project te kunnen meewerken. De 23-jarige Zweedse Therèse, die in Londen architectuur studeert, is voor een paar weken naar Berlijn gekomen om, zegt ze, “deel van de Christo-gang” te zijn. Als de omhulling van de Rijksdag vandaag of morgen klaar is zal ook zij stukjes van de zilverige polypropyleen-stof die de Christo's extra hebben laten maken, als souvenirs onder het publiek gaan verdelen. Velen bedelden gisteren al vergeefs om zo'n souvenir.