Brent Spar

FINANCIAL TIMES

Shells besluit gisteravond om terug te komen op het plan om het Brent Spar olieopslagplatform af te zinken, is een financiële, commerciële en politieke nederlaag voor het bedrijf.

Het is ook een ernstige terugslag voor de olie-industrie, die zich enorm heeft ingespannen om Shells plan om de installatie te dumpen in het noorden van de Atlantische Oceaan, te verdedigen.

Het debâcle van gisteren zal oliebedrijven, vooral degenen die off shore opereren, dwingen hun opruimingsprogramma's te heroverwegen en ook hun milieuprogramma's in het algemeen.

Voor Shell betekent het afzien van dit plan het ineenstorten van jaren van planning, alsmede een gigantische doch onsuccesvolle exercitie in public relations in recente maanden om de publieke opinie voor te bereiden op de dumping. [..]

De campagne om het afzinken tegen te houden, begon met wat een paar onbezonnen activisten van Greenpeace leken, die op het platform klommen. Tegen het einde was het zo internationaal giftig geworden dat het het afgelopen weekeinde zelfs binnendrong in de economische top van de G7 in Halifax, Nova Scotia. (commentaar van Leyla Boulton en David Lascelles)

THE GUARDIAN

Zelfs machtige multinationals kunnen het publiek niet negeren. Shell - en Britse ministers - hebben dat geprobeerd. Het publiek was niet betrokken bij de oorspronkelijke beslissing om het Brent Spar-platform in zee te dumpen. Dit was één reden waarom er zoveel publieke steun voor Greenpeace was. Multinationals die niet in het reine komen met het publiek worden terecht gewantrouwd. Paradoxaal genoeg had Shell wel enige argumenten aan zijn zijde om in zee te dumpen. Maar dan nog moet zijn besluit om voor het publiek protest te buigen en af te zien van het besluit worden gevierd. Mensen tellen nog mee. Boycots kunnen nog werken. Dit is even verfrissend voor de democratie als het is voor de Noordzee.

THE INDEPENDENT

Voor iedereen die zich zorgen maakt over de achteruitgang van het milieu is het geval-Shell een geweldige opsteker. Het is nu duidelijk dat noch regeringen, noch grote bedrijven sterk genoeg zijn om een nieuw fenomeen te weerstaan: een alliantie van directe actie en publieke opinie. Greenpeace verdient lof voor het mobiliseren van een politieke kracht die, naar we nu kunnen verwachten, steeds sterker zal worden en invloed zal hebben op tal van andere milieu-kwesties. [..]

Wat er met de Brent Spar gebeurd is, is het laatste voorbeeld dat toont hoe bedrijven onderworpen zijn aan een rigoureus nieuw ethisch klimaat, in zekere mate opgelegd door regeringen, maar voornamelijk door consumenten. Wij eisen dat ze handelen volgens hoge morele normen. Integriteit kan niet langer worden opgeofferd aan opportunisme.

Iedereen die vreesde dat de globalisering van de handel internationale bedrijven carte blanche zou geven om te doen wat ze willen, moet blij zijn met wat er nu is gebeurd. Als consumenten van oordeel zijn dat bedrijven zich slecht gedragen, kunnen ze en zullen ze hen op de knieën dwingen. Ook aandeelhouders beginnen ook zich warm te lopen waar zij vinden dat al te machtige executives een lesje moet worden geleerd. Op vergelijkbare wijze zagen veerbootmaatschappijen af van het vervoer van levende dieren toen ze geconfronteerd werden met de protesten van passagiers.

DE VOLKSKRANT

Uit de gang van zaken kunnen enkele conclusies worden getrokken. De eerste is dat Shell en Esso zich op de publieke mening hebben verkeken. Ze hebben zich laten verrassen door de heftigheid van het verzet, dat ze aanvankelijk probeerden te bagatelliseren. Er is voor de oliemaatschappijen reden voor een grondig onderzoek naar hun gevoeligheid voor maatschappelijke ontwikkelingen.

In de publieke opinie hebben soms wat goedkope elementen een rol gespeeld. Duitsland heeft nauwelijks een off-shore-industrie en dus ook geen overbodige platforms - dan is het makkelijk actievoeren tegen een ander land. De gang van zaken bood menigeen de mogelijkheid zich haastig aan de politiek correcte kant te scharen in een duidelijk conflict tussen 'goed' en 'slecht'. Maar in het algemeen stond de antenne van de publieke opinie juist afgesteld.

Ten tweede kan geconcludeerd worden dat ook de overheden zich hebben laten verrassen. Geen enkele regering heeft in februari gereageerd toen Groot-Brittannië het plan tot dumping aanmeldde bij de landen die partij zijn bij de Conventie van London. Pas toen het publiek en dus het electoraat in opstand kwam, begonnen politici zich voor de zaak te interesseren. De les van Shell is dus ook de les van de politiek.

ALGEMEEN DAGBLAD

De omzwerving van de Brent Spar gaat nog even voort. De afloop ervan zal bepalen wiens opvatting over het lot van het olieplatform, de juiste is geweest. Ze zal ook doorslaggevend zijn voor de bestemming van de volgende installaties die overtollig worden.

TROUW

Een spijkerhard gelijk of ongelijk op rationele gronden kon in dit gevecht onmogelijk geboekt worden. Immers, wie moest de burger geloven? Shell met zijn verhalen dat de risico's te verwaarlozen zijn? Of Greenpeace, dat de risico's breed uitmat en ook nog onheilspellend deed over de mogelijke precedentwerking? Het enige wat de burger kon wegen is de verspilling - duizenden tonnen ijzer zomaar dumpen, waar van een gewone burger verwacht wordt dat hij zelfs de nietjes van het papier scheidt - en de mogelijke dreiging voor het milieu. Die burger besliste met een boycot waarmee hij over een machtig wapen beschikte tegen een minimale inspanning.

HET PAROOL

Het is zonneklaar, ook al wil Shell dat voor geen goud toegeven, dat de publieke opinie hier een ongekende overwinning heeft behaald. Die triomf mag de milieu-protestbeweging Greenpeace op haar conto schrijven. Zij heeft met haar mediagenieke en spectaculaire acties onverwacht breed verzet opgewekt, waarbij met name de opstelling van politieke leiders verrassend genoemd mag worden. [..]

Toch bergt dit een gevaar in zich. Organisaties als Greenpeace dienen ongetwijfeld een sympathiek doel, maar hoeven niet zoals politici, afwegingen te maken. Zij kunnen een-dimensionaal te werk gaan en hoeven aan niemand verantwoording af te leggen. Bovendien zijn zij voor hun spectaculaire werkwijze totaal afhankelijk van sympathiserende donateurs.

DE TELEGRAAF

Shell heeft op het laatst toch besloten af te zien van haar plannen om vandaag het olieboorplatform Brent Spar in de Atlantische Oceaan te doen zinken. Een verstandig besluit.

Ieder weldenkend mens vroeg zich dezer dagen af waarom een oliemaatschappij wel zijn schroot straffeloos zou mogen dumpen in de zee die van zo groot belang is voor het milieu, terwijl in een geregelde samenleving de burger zelf steeds meer verantwoordelijk wordt gehouden voor zijn eigen welvaartsafval.