Alleen een wonder kan Fries referendum redden

HEERENVEEN, 21 JUNI. Voor- en tegenstanders van een groot bedrijvenpark bij Heerenveen zijn het erover eens: alleen een wonder zorgt ervoor dat de hoge opkomstdrempel van het referendum vandaag wordt gehaald. Met een vereist opkomstpercentage van 68,8 lijkt dat onwaarschijnlijk.

Vandaag vraagt het Heerenveense college de 39.000 stemgerechtigde inwoners van die plaats of de aanleg van het 250 hectare groot Internationaal Bedrijvenpark Friesland (IBF) aan de oostkant van het 'Friese Haagje' mag doorgaan. Wordt de drempel niet gehaald - en dat gebeurt automatisch als voorstanders thuisblijven - dan kan het college de uitslag legitiem naast zich neerleggen.

Het vereiste, hoge opkomstpercentage is het gevolg van een compromis dat tijdens de college-onderhandelingen is gesloten tussen PvdA, CDA en VVD (voor het bedrijvenpark) en D66 (tegen). Deze laatste partij wilde alleen meewerken aan een breed college als de burgers in een referendum zouden worden geraadpleegd over het megapark. De drie collegepartijen eisten op hun beurt dat het opkomstpercentage dan even hoog moest zijn als bij de raadsverkiezingen. In hun ogen bestond er immers al een raadsmeerderheid voor de verdere ontwikkeling van het bedrijventerrein. Alleen een even hoge opkomst zou die meerderheid teniet mogen doen, zo vonden de partijen.

De actiegroep 'Megapark NEE' strijdt, sinds de plannen van het provincie- en gemeentebestuur twee jaar geleden bekend werden, tegen de bouw van het grote bedrijvenpark. Op grote industrieën zitten veel inwoners van Heerenveen en die van omliggende dorpen als De Knipe, Luxwoude, Langezwaag, Oranjewoud, Tjalleberd en Bontebok niet te wachten. Overlast en stank van honderdduizend vrachtauto's die jaarlijks af- en aanrijden zullen de leefbaarheid van het platteland ernstig aantasten, menen zij. Voorzitter K. Woudstra van Megapark NEE wijst op de 750 hectare industriegrond die in Friesland al jaren braak ligt. “Een megapark is dus echt niet nodig.”

Twee jaar geleden verzamelde de actiegroep dertienduizend handtekeningen tegen het megapark en vorig jaar haalde de pas opgerichte politieke partij 'Leefbaar Heerenveen' bij de raadsverkiezingen twee zetels. P. Monen van Leefbaar Heerenveen hekelt de kunstmatig opgeworpen hoge drempel en spreekt van een “verkrachting” van het referendum door D66.

Hij beschuldigt het college van partijdigheid omdat op de oproepkaart alleen maar voordelen van het park worden opgesomd. “Moreel onverantwoord en uiterst merkwaardig.” Megapark NEE diende onlangs een klacht in bij de minister van binnenlandse zaken, omdat het referendum niet zou voldoen aan de eisen die aan een volksraadpleging worden gesteld. Het college van B en W van Heerenveen wordt onbehoorlijk bestuur verweten.

Voorstanders menen dat de aanleg van het terrein, waar plaats is voor achttien grote bedrijven, een doorbraak kan betekenen voor de Friese economie. De provincie kampt met een hoog werkloosheidspercentage en zit te springen om nieuwe bedrijvigheid. Een vol megapark zou goed zijn voor tussen de zesduizend en tienduizend directe en indirecte arbeidsplaatsen. Minister Wijers (economische zaken) noemde het aan te leggen megapark eergisteren “van nationaal belang”. De actiegroep vindt dat een opkomst van 40 procent, waarvan meer dan de helft uit tegenstemmers zou bestaan, al aanleiding moet zijn om de plannen van tafel te vegen. Fractievoorzitter Tameling van de PvdA vindt dat in dat geval het IBF ter discussie moet worden gesteld. Maar vooralsnog rekent hij op 60 procent voorstemmers.