Tweeling

DE COMMOTIE die is ontstaan over de donkere IVF-baby die bij een blank echtpaar is geboren, en de ontrafeling van de fout die tot die geboorte heeft geleid, roept de vraag op of de opwinding wordt veroorzaakt doordat het vertrouwen in een onfeilbaar geachte techniek is geschonden, of doordat het idee is aangetast dat bij de creatie van nageslacht nooit iets fout gaat, of doordat er ongewild een kleurling bij blanke ouders is terechtgekomen.

Als iets fout kan gaan, gaat het ook fout. Deze wet van Murphy is onverbiddelijk en de IVF-behandelaars handelden volgens een protocol dat niet uitsloot dat er iets fout kón gaan. Het getuigt van wijsheid om, nu het protocol is aangescherpt, te stellen dat de kans op fouten nog steeds niet nul is.

Waar gehakt wordt vallen spaanders, dat geldt als excuus voor de fout van de medicus die probeert te genezen - hoewel de geleden schade voor steeds hogere bedragen wordt afgerekend. In vitro fertilisatie is echter een medische techniek waarmee vrijwel nooit een ziekte wordt genezen, maar waarmee een niet snel vervulde, onvervulbare of laat opgekomen kinderwens wordt verwezenlijkt. Het is een mooie techniek, maar wie niet zelf bij de bevruchting aanwezig is, loopt altijd het risico met een kind van een ander thuis te komen.

Het is niet te verwachten dat na dit incident minder mensen een beroep zullen doen op de IVF-technologie om nageslacht te krijgen. De stap om na vruchteloze pogingen een IVF-procedure te beginnen is niet gemakkelijk en vergt een grote emotionele en lichamelijke investering van man en vrouw. Een IVF-behandeling is met veel onzekerheden omgeven, de belangrijkste is wel de vraag of het paar dat er aan begint ooit een kind in huis krijgt. Het verlangen naar een kind wint het ongetwijfeld van de vrees voor het verkeerde kind.

DAT ZO'N FOUT pas aan het licht komt als er uit eicellen en zaad van een blank echtpaar een tweeling met een blank en een blank-creools kind wordt geboren, roept de gedachte op dat er misschien al vaker fouten zijn gemaakt. Ruim één procent van de kinderen die in Nederland worden geboren is met behulp van de IVF-techniek geconcipieerd, jaarlijks ongeveer tweeduizend. Het is zinloos om hiernaar onderzoek te doen, zoals nu wel wordt geopperd. Het is soms beter om niet te weten dan wel te weten. Dat geldt voor IVF-ouders net zo sterk als voor de paar procent langs natuurlijke weg gecreëerde buitenechtelijke kinderen die in Nederlandse gezinnen leven. Voor de IVF-laboratoria betekent het dat kwaliteitscontrole alleen op onderdelen mogelijk is, maar niet op het eindresultaat, en dat dus steeds volgens de hoogste kwaliteitsstandaard moet worden gewerkt.

HET ZIEKENHUIS heeft de fout toegegeven en daardoor is de weg vrij voor een schadeclaim voor materiële schade of voor smartegeld. Het is interessant om te zien welke ethische en medische argumenten daarbij zullen worden gehanteerd.