Oekraïners veranderen enclave in 'smokkelnest'

AMSTERDAM, 20 JUNI. Suiker, koffie, diesel en Marlboro-sigaretten koop je in Bosnië bij de Oekraïense blauwhelmen. Het bataljon uit Kiev heeft van de moslimenclave Zepa een 'smokkelnest' gemaakt. Mochten de Oekraïners Dutchbat vervangen in Srebrenica, zoals in beginsel is besloten, dan zal ook deze enclave in een zwarte markt veranderen.

Dat zeggen militaire VN-waarnemers (UNMO's) die de situatie ter plekke kennen. “De Oekraïners runnen in Zepa de grootste zwarte markt van Oost-Bosnië”, zegt een Tsjechische legerkapitein die dit voorjaar ruim twee maanden in dit door Serviërs omsingelde dorp verbleef. Volgens de Tsjech leveren de Oekraïners brandstof en elektriciteit. Hun checkpoint in het niemandsland bij de enige toegangsweg naar de enclave zou zijn aangesloten op het Servische net. Dat spaart een dieselgenerator uit, die nu z'n zakelijke diensten bewijst in het dorp zelf. “Deze VN-soldaten schamen zich nergens voor”, zegt de VN-kapitein.

De Nederlandse blauwhelmen ergeren zich mateloos aan hun 'corrupte collega's uit Kiev'. De Luchtmobiele Brigade is nog met twee uitgedunde compagnieën (450 man) aanwezig in Srebrenica. Plaatsvervangend compagniescommandant Corné van Overveld vertelde vorig jaar dat de smokkelaars ook in Srebrenica de dienst uitmaken. De Maarschalk Tito-straat in dit mijnstadje (srebro betekent zilver) heet in de volksmond de Profiteurslaan. Het betaalmiddel in Srebrenica is de Marlboro.

Ook elders in het voormalige Joegoslavië hebben de troepen uit Kiev een slechte naam. Kroatië heeft het Oekraïense bataljon dat is gelegerd in Glina - gelegen op Kroatisch grondgebied, maar in handen van opstandige Serviërs - gesommeerd te vertrekken. De eenheid zou behalve diesel ook auto's en wapens aan de rebellen hebben verkocht.

Eerder dit jaar hebben de VN een corrupte Russische VN-generaal ontslagen. In oktober 1993 en januari 1994 zijn tot twee maal toe een twintigtal in Sarajevo gelegerde Oekraïners door de VN naar huis gestuurd. Pogingen om de Oekraïners in Zepa te vervangen zijn tot nog toe gestrand.