Willem Jeths

Jeff Hamburg, Guus Janssen, Willem Jeths. Nieuw Sinfonietta Amsterdam (NMClassics 92041)

Dat de Nederlandse componist Willem Jeths met Glenz, een concert voor viool en strijkorkest, onlangs de Internationaler Wiener Kompositionswettbewerb 1996 (met juryleden als György Ligeti, Luciano Berio, Jannis Xenakis en Wolfgang Rihm) heeft gewonnen, is begrijpelijk. Het is een verrassende, fraaie compositie. Het vioolconcert was een van de drie opdrachtwerken van Nieuw Sinfonietta Amsterdam, ter gelegenheid van het eerste lustrum. Alle drie werken zijn inmiddels te beluisteren op cd.

Glenz is een fascinerend klankspel. De viool, voortreffelijk gespeeld door Peter Brunt, zingt hoog boven het ensemble in ijle en vrij trage melodische slierten, met veel glijdende (micro)tonen. Om te voorkomen dat solist en ensemble volledig uit elkaar vallen heeft een aantal strijkers een solistische functie. Zij fungeren als een soort specie tussen beide en geven bovendien extra kleur aan de solo-violist.

De twee andere opdrachtwerken zijn Zoek van Guus Janssen en Zey... van Jeff Hamburg. Janssen schreef een komisch, quasi-ouderwets dubbelconcert voor klavecimbel (bespeeld door de componist zelf) en piccolo (Eleonore Pameijer) waarin de muzikale lijnen voortdurend scheef op elkaar staan, zodat de muziek geheel uit elkaar dreigt te vallen. Hamburgs Zey... op teksten over de joodse geschiedenis, gezongen door Judith Mok, maakt een opvallend traditionele indruk. Flarden van jiddisch getinte klanken zijn erin te horen, maar het is vooral muziek met veel lyrisch-romantische schoonheid.

Die schoonheid is, zoals in alle drie werken, mede te danken aan het voortreffelijke spel van het al weer zeven jaar oude, maar nog steeds jeugdig frisse Nieuw Sinfonietta onder leiding van chefdirigent Lev Markiz.