Lucebert

Oh beminnelijk litteken. Gedichten van Lucebert op muziek van Caroline Ansink. Uitg. Erasmus, Rotterdam. Prijs ƒ 14,95.

De vorig jaar overleden dichter en schilder Lucebert beschikte over de muzikaalste stem van de Nederlandse dichters, bovendien raakte zijn poëzie aan de muziek. De taal van zijn gedichten liet hij dansen als een straatmeid, of serieus klinken als een strijkkwartet van Beethoven, opstandig, teder, timide, Nederlands of juist heel exotisch.

Onder de titel Oh beminnelijk litteken heeft Lucebert in 1993 een aantal gedichten op een geluidsband gezet, onder andere het opzwepende ...en morgen de hele wereld of het puur-poëtische vers, bijna een klankgedicht, visser van ma yuan. Componiste Caroline Ansink voegde aan Luceberts voordracht een geluidsband toe, die soms de taal van Lucebert illustreert, maar vaker een geheel eigen klankuniversum creëert.

Het resultaat is van een dreigende, dwingende schoonheid die zelden uitsluitend de esthetiek dient. In het eerste gedicht, ...en morgen de hele wereld, dient de passage over de deporatietreinen die de joden naar Duitsland vervoerden, als sleutel tot de compositie. We horen het daverende dichtslaan van de deuren, het sissend naderbij komen van de treinstellen, alles bij elkaar de verklanking van een verscheurde wereld.

Luceberts stem lijkt intussen voortgestuwd te worden door de muziek, uitgevoerd door fluitiste Abbie de Quant en Dick van der Harst, die de bandoneon bespeelt, de stem van de Argentijnse tango. Ik vind het een bijzondere combinatie, de snelle, telkens van frasering wisselende, lyrische fluit die met zo'n bandoneon een duet aangaat. Deze trekharmonia met toetsen lijkt ver weg te staan van Luceberts poëzie. Want de tango, nee, die danst hij toch niet al dichtend - wel de saxofoon blazend. Maar toch past het rauw-zuidelijke ervan goed bij het werk.

Componiste Caroline Ansink vindt overal haar inspiratie: geluiden van de straat verweeft ze even soepel met Luceberts stem als 'serieuze' composities. Uiteindelijk is de cd veel meer dan geluid bij tekst. Lucebert, Caroline Ansink, Abbie de Quant en Dick van der Harst, geven een concert waarbij de stem van de dichter wordt tot een zangstem.