Laatste gijzelaars VN in Bosnië vrij

BUSOVACA/SARAJEVO, 19 JUNI. De Bosnische Serviërs hebben gisteren hun laatste 26 VN-gijzelaars vrijgelaten in ruil voor vier soldaten van het Bosnisch-Servische leger die eind vorige maand door Franse blauwhelmen in Sarajevo gevangen waren genomen. De 26 vrijgelaten blauwhelmen en VN-waarnemers, onder wie drie Nederlanders, werden in Pale aan de VN overgedragen en reisden later gisteren door naar Servië.

Na een offensief van drie dagen heeft het Bosnische regeringsleger zich er dit weekeinde toe beperkt de terreinwinst rond Sarajevo te consolideren. De Bosnische Serviërs zijn op vele fronten in het defensief gedrongen. Gisteren vielen in Sarajevo zeven doden en twaalf gewonden toen een granaat van de Bosnische Serviërs insloeg in een school, waar mensen in de rij stonden voor water.

De Bosnische president, Alija Izetbegovic, weigerde gisteren te voldoen aan talrijke internationale oproepen om het offensief van het regeringsleger tegen de Bosnische Serviërs te staken. “We schenken daar niet te veel aandacht aan. In onze situatie voelen we ons niet verplicht te kijken naar wat de wereld denkt. De wereld heeft niets voor Sarajevo gedaan”, aldus Izetbegovic. Het offensief van het Bosnische regeringsleger heeft geresulteerd in terreinwinst op diverse fronten. Het regeringsleger zegt een deel van de weg van Pale, de hoofdstad van het door de Bosnische Serviërs beheerste deel van Bosnië, naar de Bosnisch-Servische legerbasis van Lukavica te hebben veroverd. Daardoor is de bevoorrading van de Bosnische Serviërs bij Sarajevo in gevaar gekomen. [Onze Haagse redactie meldt: VVD-leider Bolkestein heeft zaterdag voor de partijraad van de VVD in Utrecht gezegd dat de Nederlandse troepen desnoods moeten worden teruggetrokken om nieuwe vernederingen te voorkomen. De VN zou een duidelijker keuze moeten maken. Minister Voorhoeve (defensie) liet vanuit Haïti weten dat “Nederland en met name de Nederlandse militairen in Bosnië een constructieve rol spelen”. “Zij hebben recht op steun van het thuisfront, zeker onder moeilijke omstandigheden, en het regeringsbeleid is dus om daar mee door te gaan”, aldus Voorhoeve, partijgenoot van Bolkestein. Tot zover onze Haagse redactie]

Pag. 7: Serviërs op veel fronten in defensief

Bronnen binnen UNPROFOR meldden gisteren aanvankelijk dat de aanval van het regeringsleger “onvoorstelbaar goed verliep”. Ten noorden van Sarajevo veroverde het met betrekkelijk lichte verliezen - twintig doden - een deel van de weg tussen Tuzla en Sarajevo. Ten westen en zuiden van Sarajevo, in de voorsteden Ilijas en Hadzici, werd kleine terreinwinst geboekt. De Bosnische Kroaten, wier gebied in de westelijke zogeheten Kiseljak-pocket aan gebied van de Bosnische Serviërs grenst, hebben zich actief aan de kant van het regeringsleger geschaard met beschietingen op stellingen van de Bosnische Serviërs.Gisteren lieten woordvoerders van de VN-vredesmacht zich iets voorzichtiger uit over de terreinwinst van het regeringsleger. De Bosnische Serviërs ontkenden dat het regeringsleger een deel van de weg tussen Pale en Lukavica had veroverd. “De positie van de Serviërs in het westen van Sarajevo is voorlopig nog te sterk. Dit wordt geen zaak van dagen maar van weken”, zei een militaire inlichtingenofficier gisteren. Wel achtte hij het een teken aan de wand dat de Bosnische Serviërs de afgelopen dagen herhaaldelijk om een wapenstilstand hebben verzocht en in het gebied van Sarajevo de oorlogstoestand hebben uitgeroepen.

Ook elders in Bosnië is het regeringsleger in het offensief om Bosnisch-Servische eenheden vast te pinnen en verplaatsingen van troepen en geschut onmogelijk te maken. In de Posavina-corridor in het noordoosten, die de verbinding vormt tussen Servië en de gebieden van de Bosnische Serviërs in het noorden van Bosnië, zijn zware beschietingen gemeld. Ook rond de zogeheten 'Doboj-vinger' en rond Tuzla is sprake van verhoogde activiteit. Na een offensief van het regeringsleger beschoten de Bosnische Serviërs de burgerbevolking van Tuzla.

Tenslotte zijn de Serviërs ook in westelijk Bosnië en in het aangrenzende, door de Kroatische Serviërs beheerste deel van Kroatië in het defensief gedrongen. De Bosnische Kroaten hebben samen met het reguliere Kroatische leger terreinwinst geboekt in de buurt van Knin, de hoofdstad van de eenzijdig door de Kroatische Serviërs uitgeroepen 'Servische Republiek Krajina'. Knin is onder bereik van het Kroatisch geschut komen te liggen. Ondanks Servische dreigementen met bombardementen op de Kroatische havenstad Split verwachten militaire waarnemers binnen afzienbare tijd een volledige omsingeling van Knin. Bij Travnik in westelijk Bosnië heeft het regeringsleger mijnenvelden opgeblazen, hetgeen kan betekenen dat er voorbereidingen worden getroffen voor een aanval in de richting van de stad Jajce.

De drie gisteren vrijgelaten Nederlandse VN-waarnemers vliegen vandaag via Belgrado naar Zagreb. Na een medische keuring zullen zij in overleg met de militaire leiding besluiten of zij naar Nederland zullen gaan of zich weer zullen voegen bij hun eenheden.