Kleine doorbraak van Front National als 'echte oppositie'

PARIJS, 19 JUNI. Toulon, Orange en Marignane zijn de symbolen geworden van een Frankrijk dat bang en hard is, dat buitenlanders de schuld geeft van de half gelukte omschakeling naar een moderne welvaartsstaat.

De rest van Frankrijk houdt de adem in, en moet aan de slag om te voorkomen dat het Front National 'grote schoonmaak' gaat houden.

De tweede ronde van de gemeenteraadsverkiezingen heeft toch een paar verrassingen gebracht. Dat de extreem rechtse politiek zich lokaal zou wortelen was verwacht.

Voor het eerst in de 22 jaar van zijn bestaan zou het Front National een of meer stadhuizen veroveren. Alleen: waar de doorbraak was voorzien, in Mulhouse, Vitrolles en Dreux, kon een 'republikeins front' de dijk intact houden.

De extreem-rechtse winst werd geboekt waar ouderwets rechts en links verdeeld bleven. Het Front National verdrievoudigde zijn zetelaantal en had in veel gevallen invloed op de uitslag doordat zij op de wip zat tussen klassiek rechts en links.

Frankrijks grootste marinehaven Toulon (167.000 inwoners) geniet nu de twijfelachtige eer de eerste grote stad te zijn waar de buitenlandse immigrant officieel de schuld van ieder probleem krijgt. Jean-Marie Le Chevallier, rechterhand van Le Pen, heeft beloofd met voortvarende hand de 'Franse voorkeur' in het gemeentebeleid te gaan verwezenlijken.

Het mooie Rhône-stadje Orange (28.000 inwoners) en Marignane (35.000), de industriële voorstad van Marseille, zijn de andere twee trofeeën die Le Pen na zijn 15 procent bij de presidentsverkiezingen binnenhaalt. Eén troost voor niet-extreem rechts: het Front National won nergens een regelrechte absolute meerderheid.

In alle drie de gemeentes kregen zij de meeste stemmen, maar bleven onder de 40 procent, terwijl links en rechts om het bot vochten.

Dat heeft op landelijk niveau het schrikbeeld post doen vatten dat de traditionele politiek in Frankrijk moet uitkijken niet één pot nat te worden, waarbij het Front National de kans krijgt te poseren als de echte oppositie.

Le Pen slaat die toon aan, en de stroom corruptie-affaires uit de jaren '80 en '90 geeft hem dagelijks kansen voor open doel, zowel bij links als bij rechts.

Het spectaculaire verlies van Chiracs centrum-rechtse gemeente-machinerie in Parijs is wat dat betreft een teken aan de wand. Daar brak het Front National nog niet door, maar het hielp in verschillende arrondissementen de linkse kandidaat wel de heersende rechtse machten te verslaan.

Chiracs opvolger als burgemeester van Parijs, zijn jarenlange luitenant Tibéri, zal geen monopolie-bestuur meer kunnen uitoefenen. Zeker niet nadat de laatste weken steeds pijnlijker onthullingen zijn gepubliceerd over de vriendjespolitiek op grote schaal bij het verdelen van goedkope luxe- woonruimte van de gemeente. Vooraanstaande politici profiteren van die apartementen - een afstraffingselement zat zondag dan ook zeker in de verrassende uitslag van de verkiezingen in Parijs.

Nu deze verkiezingen voorbij zijn, eindigt de politieke windstilte in Frankrijk. Donderdag presenteert de regering eindelijk zijn werkloosheidsplan en volgende week de begroting. De kiezers hebben al laten zien dat zij de heren Chirac en Juppé niet op hun blauwe ogen geloven.