G7 en Rusland niet eensgezind over Tsjetsjenië

HALIFAX, 19 JUNI. Het topoverleg van de zeven belangrijkste industrielanden (G7) en Rusland heeft afgelopen weekeinde niet geleid tot een eensluidend standpunt over een politieke oplossing voor Tsjetsjenië.

In de gezamenlijke slotverklaring van de acht landen wordt niet over Tsjetsjenië gesproken. Over Bosnië bleken ze wel eensgezind.

Het document werd zaterdag in Halifax gepresenteerd na het overleg van de acht regeringsleiders en staatshoofden. De Canadese premier en gastheer Chrétien zei dat de G7 een politieke oplossing van het conflict in Tsjetsjenië binnen het raamwerk van de Russische grondwet “urgenter dan ooit” achten. “Het is belangrijk hierbij volledig gebruik te maken van de OVSE om tot een staakt-het-vuren te komen, bronnen van spanning weg te nemen en humanitaire hulp te vergemakkelijken”, aldus Chrétien.

De G7 (VS, Japan, Canada, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en Italië) spraken volgens Chrétien ook een krachtige veroordeling uit van de gijzelingsactie in Boedjonnovsk. Volgens een hoge Amerikaanse functionaris kon Jeltsin de oproep van de G7 tot een politieke oplossing in Tsjetsjenië niet onderschrijven wegens de reacties die de gebeurtenissen in Boedjonnovsk bij de Russische bevolking hebben opgeroepen.

Jeltsin gaf de leiders van de G7 een toelichting op de gebeurtenissen in Boudenovsk en de actie van het leger om de gijzelaars te bevrijden. “Ze begrijpen nu veel beter dat dit werkelijk de enige manier is, waarop we met deze criminele elementen kunnen afrekenen”, zei Jeltsin tegen verslaggevers vlak voor een overleg met de Amerikaanse president Clinton. Deze laatste, gezeten naast Jeltsin, onderstreepte dat vroeg of laat “de cyclus van geweld” in Tsjetsjenië moet worden doorbroken. Hij voegde eraan toe dat de VS altijd gevonden hebben dat Tsjetsjenië deel uitmaakt van Rusland.

De vrijdag door Jeltsins woordvoerder aangekondigde “nieuwe” Russische plannen voor vrede in Bosnië zijn uitgebleven. Volgens de Franse president Chirac had Jeltsin wel de suggestie gedaan naar het voorbeeld van de Bosnisch-Kroatische confederatie de vorming van een confederatie tussen klein Joegoslavië en de Bosnische Serviërs mogelijk te maken. Hiermee zou een Servische wens in vervulling gaan en vrede dichterbij komen.

In de ook door Rusland onderschreven slotverklaring wordt de resolutie van de Veiligheidsraad over de snelle reactiemacht ter ondersteuning van de UNPROFOR-troepen in voormalig Joegoslavië verwelkomd. Chirac zag hierin een bevestiging dat de Russische onthouding afgelopen week bij de stemming in de Veiligheidsraad op een “misverstand” berustte. In de slotverklaring wordt de oproep herhaald die de G7 donderdagnacht, vóór de aankomst van Jeltsin in Halifax, aan alle strijdende partijen in ex-Joegoslavië deden om de militaire operaties te staken.

De acht landen doen verder een beroep op de Servische president Milosevic om Bosnië te erkennen, wat een eerste stap naar vrede in voormalig Joegoslavië zou kunnen betekenen. Jeltsin beloofde, aldus de Britse premier Major, opnieuw zijn invloed in Belgrado te zullen gebruiken. De Russische president had tegelijkertijd duidelijk gemaakt dat zijn invloed op de Serviërs wordt overschat. En de invloed van Belgrado op de Bosnische Serviërs moest volgens Jeltsin ook niet worden overschat.