Een 'Franse verankering' voor Credit Lyonnais in Nederland

ROTTERDAM, 19 JUNI. Waar de Nederlandse bancaire sector met vallen en opstaan nu al meer dan zes jaar mee bezig is, lijkt de eerste de beste Belgische bank in één keer te gaan lukken. De Belgische Generale Bank is de enig overgebleven kandidaat voor de aankoop van de Nederlandse tak van Crédit Lyonnais en krijgt, als de overname slaagt, voet aan de grond op de bankenmarkt van het buurland.

Daarmee voegt de Generale Bank een nieuw hoofdstuk toe aan de bewogen kroniek van de Belgische-Nederlandse bancaire betrekkingen, waarvan de recente geschiedenis bij Generale zelf begon. De Belgische grootbank, voor een substantieel deel in handen van de Generale Maatschappij, werd in 1988 benaderd door de toenmalige Amro Bank met het oog op een fusie. Op het allerlaatste moment ketste het voornemen af op Belgische bezwaren, en Amro vond kort daarop in de Nederlandse ABN een nieuwe partner.

Twee jaar geleden was Fortis, hoofdzakelijk de combinatie van de Nederlandse bankverzekeraar AMEV/ VSB en de Belgische verzekeraar AG, dichtbij een akkoord met de Generale Bank. Daarmee had Fortis een Belgisch-Nederlandse vierhoek van twee bankverzekeraars kunnen vormen, maar Generale Bank bleek op het allerlaatst toch te veel bezwaren te koesteren tegen de invloed die zij had moeten inleveren in de raad van bestuur van de nieuw te vormen combinatie, en blies de overeenkomst af.

Daar tussendoor speelde de ruim twee jaar durende strijd die ING tussen 1991 en 1994 leverde om de meerderheid van Bank Brussel Lambert (BBL). Die poging ketste af rond de groep van BBL-aandeelhouders rond de financier Albert Frère, die de voorkeur gaven boven een 'Belgische verankering' van BBL. Het enige substantiële succes dat het Nederlandse bankwezen in België behaalde is de geslaagde aankoop eind 1993 van iets minder dan 50 procent in de geprivatiseerde Algemene Spaar- en Lijfrentekas (ASLK) door Fortis.

Sindsdien lijkt de Belgische financiële sector op de tegenaanval te zijn overgegaan. De Kredietbank opende een vestiging in Eindhoven, Bank Brussel Lambert maakte begin dit jaar bekend kantoren te willen openen aan de Nederlandse kant van de grensstreek. Generale troefde vorige maand ING af door samen met De Post, de Belgische PTT, een bank te beginnen die moet gaan lijken op de Nederlandse Postbank. Ook ING had al eind vorig jaar te kennen gegeven voor een dergelijke samenwerking in te zijn om haar Nederlandse strategie in België voort te kunnen zetten, maar is alweer afgetroefd. De Nederlandse bankverzekeraar zou nog wel met interesse kijken naar Anhyp, een middelgrote Antwerpse hypotheekbank. Dat laat de Nederlandse banksector achter met slechts één echte Belgische primeur in de laatste anderhalf jaar: Van Lanschot vestigde een kantoor in het Belgische Turnhout. Van Lanschot zelf was vorig jaar al benaderd door de Generale Bank, toen grootaandeelhouder National Westminster van zijn belang af wilde. De overname van Van Lanschot door Generale werd verhinderd door een Nederlands bankenconsortium, dat Friesland Bank aanwees als de nieuwe eigenaar van Van Lanschot.

Reden achter alle wederzijdse belangstelling is de notie bij met name de Nederlandse banken dat de eigen thuismarkt te klein is - hetgeen overigens evengoed geldt voor de Belgische banken. Internationale concurrenten als Deutsche Bank of Dresdner, de vier Britse grootbanken NatWest, HSBC (Midland), Lloyds Bank en Barclays, en de grote Franse banken ontlenen hun massa aan een veel omvangrijker thuismarkt dan de Nederlandse. Een 'tweede thuismarkt' wordt in de Nederlandse banksector dan ook beschouwd als dé oplossing voor de te geringe eigen schaalgrootte. België leent zich daar in principe uitstekend voor, maar afgezien van de strategie van het Belgisch-Nederlandse Fortis, liepen alle plannen stuk.

Niet alleen voor Nederland is België een tweede thuismarkt. Onder de oppervlakte consolideerde het andere grote Belgische buurland Frankrijk haar belangen. De 'francofone' coalitie van Albert Frère hield BBL destijds uit de handen van ING. De Generale Bank zelf is in handen van de Generale Maatschappij, die op haar beurt voor 26 procent eigendom is van het Franse Suez, dat de Generale Maatschappij eind jaren tachtig te hulp schoot toen het conglomeraat werd belaagd door de Italiaanse magnaat Carlo de Benedetti. Kort nadat Suez haar aandelenbelang verwierf liep de destijds voorgenomen fusie tussen Amro en Generale stuk.

Het huidige overnamebod van Generale op Credit Lyonnais Bank Nederland is nog niet officieel bekend gemaakt, maar concurrent Fortis acht de geboden prijs klaarblijkelijk niet rendabel. Als de overname door Generale Bank slaagt, dan heeft een Belgische bank voor het eerst een bruggehoofd in Nederland geslagen. Maar het bij-effect is zeker zo interessant. Credit Lyonnais Bank Nederland blijft via de Generale en Suez indirect voor een deel in Frans bezit.

    • Jaco Alberts
    • Maarten Schinkel