Netelenbos sluit akkoord; Het speciaal onderwijs wordt gehalveerd

ZOETERMEER, 17 JUNI. In 2002 moet het aantal leerlingen in het speciaal onderwijs zijn gehalveerd tot ongeveer 30.000 scholieren.

Om dat te bereiken krijgen gewone basisscholen 270 miljoen gulden extra voor de opvang van leerlingen met leer- en opvoedingsproblemen die nu naar de speciale scholen worden doorverwezen.

Dat is de inhoud van het principe-akkoord dat staatssecretaris Netelenbos (onderwijs) gisteren met ouders, schoolbesturen en personeelsorganisaties heeft bereikt. Het akkoord moet een nieuwe impuls geven aan het in 1992 ingezette project 'Weer Samen Naar School', dat beoogt door samenwerking tussen gewone en speciale scholen meer kinderen met problemen op de eigen basisschool op te vangen.

In het akkoord is afgesproken vanaf 1998 stapsgewijs 140 miljoen van de in totaal 290 miljoen gulden die de speciale scholen nu per jaar krijgen, over te hevelen naar de gewone basisscholen. Dat komt bij de 40 miljoen gulden die al vanwege 'Weer Samen Naar School' naar de basisscholen gaat. Bovendien krijgen basisscholen ook de beschikking over 90 miljoen gulden, die vrijkomt als opbrengst van de omvangrijke fusieoperatie in het basisonderwijs.

Met dit geld kunnen gewone basisscholen de noodzakelijke extra hulp en aandacht aan de leerlingen geven. Nu bezorgt de opvang van leerlingen met leer- of gedragsproblemen de basisscholen extra werk, en geen geld. Volgens het akkoord zijn de schoolbesturen binnen alle 290 zogeheten samenwerkingsverbanden, waarvan basisscholen en speciale scholen in de buurt deel uitmaken, gezamenlijk verantwoordelijk voor de besteding van het geld. Dat betekent dat scholen kunnen besluiten meer dan 2 procent van de leerlingen op de speciale scholen te houden, maar dan moet wel extra geld worden overgeheveld naar de speciale scholen. Niettemin sluit de staatssecretaris niet uit dat enkele speciale scholen moeten worden gesloten, zo zei ze in een persconferentie.

Op aandringen van de onderwijsbonden geldt voor het onderwijzend personeel van de speciale scholen een werkgelegenheidsgarantie en behoud van hun inkomen (docenten in het speciaal onderwijs verdienen meer). Zij kunnen eventueel terecht in het basisonderwijs om als maatschappelijk werker, hulpleerkracht of remedial teacher de probleemleerlingen te begeleiden.

Netelenbos noemde het akkoord een doorbraak. Overleg werd noodzakelijk nadat bleek dat het Weer-Samen-Naar-Schoolbeleid stagneert. De bedoeling van het project was dat het aantal leerlingen op speciale scholen voor 'in ontwikkeling bedreigde kleuters', 'leer- en opvoedingsmoeilijkheden' en 'moeilijk lerende kinderen' niet zou stijgen boven het niveau van 1992 (56.933 leerlingen). Maar vorig jaar oktober waren er al 57.170 van die leerlingen. Bovendien stonden er nog zo'n 700 op de wachtlijst.