Managers laven zich aan wijsheid van Drucker

AMSTERDAM, 17 JUNI. Management-goeroe Peter Drucker (85) is een aangenaam causeur. Onderuit gezakt in een leren fauteuil vertelde de Amerikaan gisteren tijdens een studiedag in Amsterdam eindeloos anekdotes. De voorzitter van het congres had gerust thuis kunnen blijven. Bij een poging van de voorzitter de woordenstroom van Drucker te onderbreken kijkt de spreker verbaasd naar de linkerkant van het podium. “Nee ik ben hier, aan de andere kant”, zo klinkt ter rechterzijde.

Het congres, met de titel 'Hommage aan Peter Drucker', gaf het Nederlandse management de mogelijkheid om zich in alle rust aan deze bron te laven. Ook al is hij de peetvader van de moderne managementtheorieën, in Druckers ogen is de bezitter van de populaire management-graad MBA, Master of Business Administration, “iemand die niets heeft geleerd, maar van wie we hopen dat hij nu klaar is om iets te beginnen te leren”. Druckers definitie van de succesvolle manager is: wees open, vraag, luister en laat alle verschillende kennis deel van je worden. Modern leiding geven is een continu proces van zelfeducatie.

In Druckers ogen wordt de de moderne 'post-kapitalistische maatschappij', zoals ook de titel van zijn laatste boek luidt, bepaald door kennis, het bezit en de manipulatie van kennis. Zijn organisatie-theorieën draaien om het creëren van een omgeving waarin kennis optimaal wordt gebruikt. Geen topzware bureaucratieën waarin men volgens regels functioneert, maar kleine, flexibele teams. Een team moet niet een vast doel hebben, maar het juiste werkklimaat bezitten waarin oplossingen naar boven komen. Vragen zijn belangrijk, die oplossen is een kwestie van honderd keer proberen en één keer raak schieten.

Het paradoxale van leidinggeven schetst hij met zijn jeugdervaring in een orkest: “Een dirigent is een absolute heerser. Iedereen moet precies doen wat hij zegt om een concert een succes te laten zijn. Maar wij hadden een keer een dirigent die niet Mozart maar zichzelf wilde spelen. Zijn absolute macht werd absolute machteloosheid. We hebben het concert geheel gesaboteerd.”

Met zijn nadruk op het bezit van kennis weet Drucker dat het probleem ontstaat van de 'kennislozen', zij die de hoge eisen van de moderne samenleving niet aankunnen. Hij wijst op het gevaar van het ontstaan van een nieuwe onderklasse maar kan zelf geen antwoord op het probleem geven. Tijdens de paneldiscussie neemt VVD-fractievoorzitter Bolkestein deze handschoen op. Volgens Bolkestein is de liberale arbeidsmarkt van de Verenigde Staten het voorbeeld voor Nederland om deze dreiging van het ontstaan van een onderklasse te voorkomen. Hij herhaalt de VVD-standpunten over de arbeidsmarkt: afschaffing van het minimumloon, van het algemeen verbindend zijn van CAO's, en van de moeizame ontslagprocedures zou de oplossing zijn. Het geschetste probleem blijft echter bestaan: Drucker wijst juist op dit risico van een onderklasse in de 'kennis-samenleving' vanuit de Amerikaanse situatie waar die liberale arbeidsmarkt al bestaat.