Verpakken van de Rijksdag gaat nu dan echt beginnen

BERLIJN, 16 JUNI. Met een reusachtig transport naar Berlijn van 100.000 m2 aluminiumgrijze polypropyleenstof, 61,5 ton zwaar, en een totale garenlengte van 70.000 km (bijna tweemaal de aardomvang), is vanochtend vroeg het omstreden projekt Wrapped Reichstag begonnen, 24 jaar nadat de Berlijnse Amerikaan Michael Cullen de toen nog niet wereldberoemde Bulgaarse omhullingskunstenaar Christo Javacheff een ansichtkaart van de Rijksdag stuurde met de opwekking om ook dit kolossale monument van de Duitse geschiedenis ooit eens te komen verpakken.

De 'eigen' financiering (12 miljoen mark), de taaie politieke strijd om de vergunning, de voorbereiding en uitvoering - waren echter ook al delen van ons kortstondige luchtig-immense kunstwerk, zeggen Christo, in 1956 uit Bulgarije gevlucht, en zijn vrouw Jeanne-Claude, stiefdochter van een Franse generaal. Na 35 jaar huwelijk in hun wereld van zeilen, touwen, vlaggen, grote-parapluierijen en vaak grootschalige verhullingsdraperie (Californië, Florida, Japan, de Pont Neuf in Parijs) zijn beiden ook als het ware samen steeds meer tot één scheppend kunstenaar geworden. Jeanne-Claude, die aanvankelijk vooral de manager, financieel acquisiteur en verbale speerpunt van het duo was, heeft die groei naar een twee-eenheid de afgelopen dagen in Berlijn steeds benadrukt.

Morgen vroeg begint een groep van ruim 200 geoefende gevelklimmers aan het verpakkingkarwei, dat - mits de windkracht niet boven 4,5 stijgt - tot 23 juni zal duren. Daarna zal Paul Wallots roemruchte honderdjarige Rijksdag uit 1894 twee weken in een zilverigkleurige verhulling te zien zijn, en daarmee in het geheugen voor altijd veranderd moeten zijn. De aluminiumfolie gaat er op 6 juli weer af, de volgende dag begint de Londense ster-architect Norman Foster aan de definitieve modernisering en verbouwing van het huis van het Duitse parlement voor de volgende eeuw.

Boerenbedrog op een fantastisch niveau - denkt blijkens recente enqûetes 70 procent van de Duitsers. In Berlijn ligt dat anders: de Berlijners zijn wel in voor zo'n evenement, dat hun stad weer even als altijd-bedrijvige metropool laat zien aan de wereld.

In (West-)Berlijn hebben de Christo's de afgelopen kwart eeuw ook de meeste steun gekregen, waarbij de vroegere regerende burgemeester en kanselier Willy Brandt jarenlang een hoofdrol als bemoediger speelde. Zó gezien hangt die alluminiumfolie dadelijk ook enigszins tussen Berlijn en Bonn, dat tijdelijke hoofdstadje dat de rooms-katholieke Rijnlandse kanselier Konrad Adenauer ooit liet kiezen voor de Westduitse Bondsrepubliek.

Behalve voor de Christo's is de Wrapping the Reichstag trouwens een soort triomf voor Rita Süssmuth, die hen als Bondsdagvoorzitter de afgelopen jaren hielp om het gevecht met de parlementaire bierkaai in Bonn alsnog te winnen. Dat gelukte uiteindelijk vorig voorjaar, toen de Bondsdag na een mooi zwaarwichtig Duits debat - met politiek, kunst, psychologie en geschiedenis op één volgetast bord - en tegen de zin van kanselier Kohl en zijn parlementaire stadhouder Wolfgang Schäuble, met 295 tegen 223 stemmen groen licht voor het omhullingsproject gaf.

Wat het is, of wordt, blijft onderwerp van discussie. Schäuble kritiseerde vorig jaar dat het project voor 1990 werd verdedigd met het argument dat “de Rijksdag door zijn verhulling als symbool van de Duitse deling wakker geroepen werd in het bewustzijn” en dat het daarna ineens, “na het eind van het Oost-Westconflict, meer om onthulling dan om verhulling ging”.

Moeilijke kwestie, de Christo's zullen er niet wakker van liggen. De Berlijnse hotels klagen over (nog) weinig bezoekers, de politie vreest een verkeerschaos en heeft de Brandenburger Tor ter ontlasting voor auto's geopend. Het weekblad Stern had een informatiestand bij de Rijksdag geopend, die de Christo's via de rechter twee weken geleden hebben laten verwijderen. Ze zijn daarin strikt, en zó boos op het Berlijnse stadsbestuur, omdat Stern niet vooraf een verbod voor zo'n stand was opgelegd, dat ze op 23 juni niet naar een plechtige receptie in slot Charlottenburg komen. Want, dat staat vast, de emoties worden de komende dagen niet verpakt in Berlijn.