Ommekeer in Zuid-Afrika doet Uys geen goed

Voorstelling: Hier's ek weer! door Pieter-Dirk Uys, met Godfrey Johnson (piano). Gezien: 15/6 in Nieuwe de la Mar, Amsterdam. Aldaar t/m 18/6.

Pieter-Dirk Uys maakte hier de laatste jaren naam als de Zuidafrikaanse satiricus met het fabelachtige typeertalent, die door snelle transformaties een breed - en vaak malicieus - spectrum vertoonde van zijn door dilemma's en hypocrisie aangevreten land.

Door ze zo nauwkeurig mogelijk te spelen, maakte hij duidelijk hoe onwaarachtig zijn echte èn fictieve personages waren. En het feit dat hij thuis gedwongen was door de mazen van de censuur te kruipen, vormde onmiskenbaar een extra attractie: hier maakte iemand monkelend korte metten met een staat die al zijn woorden argwanend tegen het licht hield.

Nu het er in Zuid-Afrika echter geheel anders voorstaat, is Uys vier avonden in Amsterdam met een geheel andere voorstelling. Hij speelt ditmaal de als een vamp ogende Bambi Kellermann, weduwe van een ex-nazi, die met de as van haar echtgenoot terug is in Oranje Vrijstaat.

Maar het is een ietwat gekunsteld levensverhaal dat hij haar laat vertellen, voornamelijk bedoeld - zo lijkt het - om een parellel te trekken tussen de Boeren en de nazi's, en bovendien om veel te zingen: vooral nummers uit een als volkscultuur bedoelde bundel Boerenliedjes die als bewijsstuk op de piano ligt.

Hij suggereert hoe dubieus die liederen eigenlijk zijn, maar meer dan een suggestie is dat niet. Wie onbekend is met het Afrikaanse kampliederenrepertoire, zoals ik, ontgaat daarvan immers de finesse.

En hoe wonderbaarlijk expressief hij ook als vrouw is - een zanger (of zangeres) is Pieter-Dirk Uys helaas niet. Zijn actuele berichtgeving uit Zuid-Afrika was mij liever.