G7 komt al snel met verklaring Bosnië

HALIFAX, 16 JUNI. De leiders van de zeven belangrijkste industrielanden (G7) hebben vannacht tijdens hun vergadering in het Canadese Halifax alle partijen in voormalig Joegoslavië opgeroepen zich van geweld te onthouden. In een door de Canadese premier Chrétien voorgelezen verklaring doet de G7 een beroep op de Bosnische regering en de Bosnische Serviërs al hun 'militaire operaties' onmiddellijk te staken.

Beide partijen moeten volgens de oproep gaan onderhandelen op basis van de voorstellen van de internationale contactgroep voor Bosnië, “want zonder onderhandelingen is geen oplossing mogelijk”. De G7 (de Verenigde Staten, Canada, Japan, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en Italië) roept voorts Kroatië en de Serviërs in de Krajina op “elke [militaire] activiteit te staken en de onderhandelingen te hervatten”. Zij spreken voorts hun vertrouwen uit in de internationale bemiddelaars Stoltenberg en Bildt, de opvolger van Lord Owen.

Chrétien, gastheer van de G7, sprak in de verklaring van een “dringende oproep” die was ingegeven door de militaire escalatie rondom Sarajevo waar de Bosnische regering in het offensief is gegaan in een poging de Servische omsingeling te doorbreken. Hij gaf ook uitdrukking aan de bezorgdheid over de elf Canadese gijzelaars die nog onder controle van de Bosnische Serviërs zijn. De Canadese premier weigerde na het voorlezen van de tekst vragen te beantwoorden.

De officiële verklaring van de G7-leiders is zeer ongebruikelijk, omdat zij slechts enkele uren na het begin van de top is uitgegeven. Eerder op de dag hadden Canadese regeringsfunctionarissen nog de verwachting uitgesproken dat pas vrijdagavond over Bosnië zou worden gesproken, wanneer de Russische president Jeltsin zich bij het G7-overleg heeft gevoegd.

De leiders van de G7 zouden tijdens hun diner van gisteravond aanvankelijk vooral over economische vraagstukken spreken. Volgens een hoge Canadese regeringsfunctionaris werd de kwestie-Bosnië op initiatief van de Franse president Chirac onmiddellijk aangesneden. Op verzoek van de G7-leiders voegden zich vervolgens ook de ministers van buitenlandse zaken bij het overleg om de verklaring op te stellen. Eerder op de dag was Bosnië in de diverse bilaterale gesprekken ook al prominent aan de orde geweest. De kwestie zal vandaag en morgen in het G7-forum opnieuw worden besproken.

De hoge Canadese regeringsfunctionaris zei dat de verklaring van de G7 aangeeft dat het “geduld van de internationale gemeenschap” opraakt. Op de vraag of dit ook mogelijke terugtrekking van de VN-macht UNPROFOR impliceert, zei hij dat de verklaring hierover geen enkele suggestie bevat.

Eerder op de dag had de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Warren Christopher, gezegd in Halifax geen overleg van de contactgroep voor Bosnië te verwachten. Eerst zal volgens hem de missie van bemiddelaar Bildt naar het gebied worden afgewacht. Alle vijf landen die tot de contactgroep behoren zijn vandaag in Halifax met hun regeringsleider of staatshoofd vertegenwoordigd.

De Canadese premier Chrétien zei gisteren dat Canada nog niet heeft besloten of het met manschappen zal bijdragen aan de snelle reactiemacht die Frankrijk, Groot-Brittannië en Nederland hebben gevormd om UNPROFOR te ondersteunen.