Alitalia uit gratie bij passagiers; Begrip voor de klachten van de piloten heeft niemand

ROME, 16 JUNI. Het Romeinse vliegveld Fiumicino leek gisteren op een vluchtelingenkamp. Eén grote uitpuilende, zwetende, vermoeide, hongerige en dorstige mensenmassa. Sommigen boos tot razend, anderen berustend. Slachtoffers van de tweede dag van wilde stakingen door de piloten van Alitalia, waardoor gisteren vrijwel alle vluchten moesten worden afgelast.

Een passagiers zegt dat hij op zijn koffers heeft geslapen omdat de nachtvlucht naar Chili niet ging. Een ander vertelt dat hij met een bus naar een hotel in Fiuggi is gebracht, anderhalf uur rijden, maar daarna weer terug moest omdat het hotel vol bleek te zijn. Een derde vertelt dat ze jamais, jamais meer met Alitalia zal vliegen.

De piloten van de Italiaanse luchtvaartmaatschappij hebben hun al maanden slepende conflict met de directie op de spits gedreven. Gewoon staken hielp niet meer. Protestacties in het openbaar vervoer moeten tien dagen van tevoren worden aangemeld, om een minimum van dienstverlening te garanderen. Daarom bleef de beoogde totale verlamming vaak uit. Nu hebben de piloten een andere drukmiddel gevonden: vlak voor het geplande vertrek melden ze zich ziek, zwaaiend met een doktersverklaring.

“Het is een schande voor het land,” zegt een zakenman uit Turijn woedend. Hij is om vijf uur 's ochtends met zijn vrouw teruggekomen uit Singapore en wil doorvliegen naar huis. Heel de ochtend is er niemand die hem kan vertellen of dat wel of niet kan. Pas aan het begin van de middag komt er duidelijkheid, als de omroeper meldt dat alle vluchten tot middernacht zijn afgelast.

“Ze zeggen dat de piloten ziek zijn,” zegt de zakenman. “Maar dan is het een mafiose bende en werken de artsen ook mee. Allemaal de cel in.”

Begrip voor de klachten van de piloten heeft niemand. Een vijftigtal mensen heeft gisteren aangifte gedaan bij de politie op het vliegveld omdat de piloten zonder geldige reden een publieke dienstverlening staken. Kranten als de Corriere della Sera en La Stampa schrijven eensgezind dat de piloten zich schuldig maken aan gijzeling.

De piloten proberen hun klachten uit te leggen. Zij zeggen dat de huidige directie bezig is met de ontmanteling van Alitalia door vliegtuigen te verkopen en te proberen de personeelskosten terug te brengen. Met name het besluit om twee vliegtuigen compleet met bemanning te leasen van de Australische maatschappij Ansett heeft veel kwaad bloed gezet. Roberto Schisano, de managing director van Alitalia, zei bij zijn aantreden vorig jaar dat de maatschappij zonder harde sanering minder dan twee jaar te leven heeft. Hij rekent koeltjes voor dat de Australische piloten en cabinepersoneel minder financiële pretenties hebben dan de werknemers van Alitalia. De piloten hebben daar eerder deze maand op geantwoord met een advertenties waarin staat dat ze gemiddeld 26 procent minder verdienen dan hun collega's bij de KLM, Lufthansa en British Airways.

De reizigers die woensdag en gisteren klem kwamen te zitten tussen de twee onverzoenlijke partijen in dit conflict, probeerden zich te redden zo goed en kwaad als het ging. Sommigen vervingen hun binnenlandse vlucht door een trein. Anderen huurden met lotgenoten een auto om zo thuis te komen. Mensen met een bestemming buiten Italië vochten om een plaats bij een buitenlandse maatschappij, met gezondere piloten.

Vanmorgen werd er weer gevlogen. Minister van vervoer Caravale heeft de piloten opdracht gegeven aan het werk te gaan, maar sommigen hadden nog last van hoofdpijn, duizeligheid of andere vage klachten. Bovendien komen er nog meer stakingen aan. Maandag stoppen leden van de drie grote vakfederaties op de vliegvelden twee uur met werken, van half drie tot half vijf. Volgende week vrijdag staken de leden van vier kleinere bonden van piloten en cabinepersoneel, maandag 26 juni leggen de Alitalia-werknemers van de drie vakcentrales het werk neer.

De trein is ook niet zeker. Zaterdagavond om negen uur begint een staking die oorspronkelijk voor 24-uur was gepland, maar vrijwel zeker uitloopt tot maandagmiddag. Heel volgende week staan er verder korte werkonderbrekingen op het programma. Tussen 20 en 30 juni is er ook een reeks acties van personeel van de veerboten.